इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास Rajyaseva Mains 2023 MEDIUM

भारतीय लोकांना कायदे मंडळात प्रथम प्रवेश कोणत्या कायद्याने देण्यात आला ?

EN By which Act were Indians first given entry into the Legislative Council?
✓
भारतीय परिषद कायदा, 1861 Indian Councils Act, 1861
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
B
भारतीय परिषद कायदा, 1892 Indian Councils Act, 1892
C
भारतीय परिषद कायदा, 1909 Indian Councils Act, 1909
D
भारत सरकार कायदा, 1919 Government of India Act, 1919
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय १ (भारतीय परिषद कायदा, १८६१)

विश्लेषण:

• भारतीय परिषद कायदा १८६१ (Indian Councils Act 1861) द्वारे भारतीय लोकांना कायदेमंडळात प्रथमच प्रवेश देण्यात आला.
• या कायद्याने व्हाईसरॉयच्या कार्यकारी परिषदेचा विस्तार कायदेमंडळात करताना ६ ते १२ अतिरिक्त सदस्य नेमण्याची तरतूद केली, ज्यामध्ये निम्म्याहून अधिक सदस्य अशासकीय (Non-official) असावेत असा नियम होता.
• या तरतुदीनुसार १८६२ मध्ये तत्कालीन व्हाईसरॉय लॉर्ड कॅनिंग यांनी तीन भारतीयांना केंद्रीय कायदेमंडळात नामनिर्देशित (Nominate) केले:
१. बनारसचे राजा (Raja of Banaras - देव नारायण सिंह)
२. पटियालाचे महाराज (Maharaja of Patiala - नरेंद्र सिंह)
३. सर दिनकर राव (ग्वालियरचे दिवाण)
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

१८६१ च्या कायद्यानेच लॉर्ड कॅनिंगने सुरू केलेल्या 'खातेवाटप पद्धतीला' (Portfolio System) अधिकृत कायदेशीर मान्यता दिली आणि व्हाईसरॉयला आणीबाणीत 'अध्यादेश' (Ordinance) काढण्याचे अधिकार दिले (कलम २३).

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 1 (Indian Councils Act, 1861)

Analysis:

• The Indian Councils Act of 1861 marked the historic constitutional milestone of associating Indians for the very first time with the work of legislation.
• The Act enlarged the Governor-General's Council for legislative purposes by adding 6 to 12 additional members, of whom at least half were to be non-officials.
• In 1862, Viceroy Lord Canning nominated three prominent Indians to his Legislative Council:
1. Raja of Banaras (Raja Deo Narain Singh)
2. Maharaja of Patiala (Narendra Singh)
3. Sir Dinkar Rao (Diwan of Gwalior State)
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

The Indian Councils Act of 1861 also granted statutory recognition to Lord Canning's Portfolio System (introduced in 1859) and empowered the Viceroy to issue Ordinances valid for six months during emergencies.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →