सी. रंगराजन, सीमा आणि ई. एम. विबीश यांच्या मते ग्रामीण महिलांच्या श्रमशक्तीचा सहभाग दर .......... मुळे घसरला आहे.

अर्थव्यवस्था व नियोजन STI Mains 2021 MEDIUM

EN C. Rangarajan, Seema and E. M. According to Vibish, the labor force participation rate of rural women has declined due to ..........

बाल विवाह आणि वृद्धी दर घटल्याने With child marriage and declining growth rates

✓

शिक्षणाचा परिणाम आणि उत्पन्न परिणाम Education effect and income effect

✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)

शिक्षणाचा परिणाम आणि घटते स्त्री-पुरुष प्रमाण Effect of education and declining female-male ratio

उत्पन्न परिणाम आणि घटते वृद्धी दर Income effects and declining growth rates

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

सी. रंगराजन, सीमा आणि ई. एम. विबीश (C. Rangarajan, Padma Iyer, E.M. Vibeesh) यांनी २००४-०५ ते २००९-१० दरम्यान ग्रामीण महिलांच्या श्रमशक्ती सहभाग दरातील (LFPR) तीव्र घसरणीचा सखोल अभ्यास केला:

१. कारणे:

• शिक्षणाचा परिणाम (Education Effect): १५ ते २४ वयोगटातील मोठ्या प्रमाणावर ग्रामीण मुली व तरुणी शाळा व उच्च शिक्षणात दाखल झाल्याने त्या श्रमशक्तीतून तात्पुरत्या बाहेर पडल्या.

• उत्पन्न परिणाम (Income Effect): ग्रामीण कुटुंबांचे सरासरी उत्पन्न (पुरुष मजुरी वाढल्याने) सुधारल्यामुळे महिलांना उपजीविकेसाठी अतिशय हलाकीची व कमी वेतनाची शेतमजुरी करण्याची गरज कमी झाली.

२. या दोन परिणामांमुळे (शिक्षणाचा परिणाम आणि उत्पन्न परिणाम) ग्रामीण महिलांच्या श्रमशक्ती सहभागात घसरण दिसून आली.

म्हणून योग्य उत्तर: शिक्षणाचा परिणाम आणि उत्पन्न परिणाम.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

महिलांच्या घटत्या श्रमशक्ती सहभागाचा 'U-आकार वक्र' (U-shaped curve) दर्शवतो की विकासाच्या सुरुवातीच्या टप्प्यात महिलांचा श्रम सहभाग घटतो आणि उच्च शिक्षण पूर्ण झाल्यानंतर पुन्हा वाढतो.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

In their widely cited empirical study, C. Rangarajan, Padma Iyer, and E. M. Vibeesh analyzed why the Labour Force Participation Rate (LFPR) of rural women declined between 2004-05 and 2009-10:

1. Two Primary Drivers:

• Education Effect: A massive expansion in school and college enrollment among rural girls/young women (aged 15–24) pulled them out of the active labor force into full-time education.

• Income Effect: Rising real household income (driven by increasing male wages in construction and farm mechanization) enabled rural households to withdraw women from low-paid distress agricultural manual labor.

2. Together, the Education Effect and Income Effect explained the vast majority of the decline in rural female LFPR.

Hence, the correct answer is Education effect and income effect.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

The female LFPR trajectory often follows a 'U-shaped curve' across economic development: declining initially due to education and higher family income, before rising again with modern formal service jobs.

sell 📌 महत्त्वाचे विषय व सर्च टॅग्ज (Important Topics & Search Tags):

#दारिद्र्यबेरोजगारीवरोजगारनिर्म #अर्थव्यवस्थावनियोजन #MPSCसंयुक्तपूर्वपरीक्षा #राज्यसेवापूर्वपरीक्षा #MPSCसरावप्रश्नसंच #PYQ2021 #MPSCअचूकउत्तरपत्रिका #स्पर्धापरीक्षामार्गदर्शन

← मागील प्रश्न

पुढील प्रश्न →

सी. रंगराजन, सीमा आणि ई. एम. विबीश यांच्या मते ग्रामीण महिलांच्या श्रमशक्तीचा सहभाग दर .......... मुळे घसरला आहे.

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

📚 याच विषयातील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न: