🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

चालू घडामोडी Rajyaseva Pre 2014 MEDIUM

ऑगस्ट २०२४ मध्ये बेकायदेशीर तस्करी आणि जप्तीमुळे राष्ट्रीय पातळीवर बातम्यांमध्ये चर्चेत आलेले 'कॅलिफोर्नियम' (Californium) नेमके काय आहे?

EN Californium, which made national headlines in August 2024 following an illicit trafficking seizure, is a/an:

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

बटू ग्रह शोधण्यासाठी विकसित केलेले नवीन दुर्बीण तंत्रज्ञान

New telescope technology for identifying dwarf planets

डीपफेक शोधणारे अत्याधुनिक मशीन लर्निंग मॉडेल

Machine learning model to detect deepfakes

अत्यंत किरणोत्सर्गी आणि महागडे कृत्रिम मूलद्रव्य (Radioactive Element)

Extremely radioactive and valuable synthetic element

प्रतिजैविक-प्रतिरोधक जिवाणूंची नवीन प्रजाती

Novel multidrug-resistant bacterial strain

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (३) अत्यंत किरणोत्सर्गी आणि महागडे कृत्रिम मूलद्रव्य (Radioactive Element)

• पार्श्वभूमी: बिहारमधील गोपालगंज येथे पोलिसांनी ५० ग्रॅम संशयित 'कॅलिफोर्नियम' जप्त केले, ज्याचे आंतरराष्ट्रीय बाजारातील मूल्य शेकडो कोटी रुपये असल्याचा अंदाज वर्तवण्यात आला होता.

• कॅलिफोर्नियम (Cf):

• अणुक्रमांक (Atomic Number): ९८.

• हे अ‍ॅक्टिनाइड मालिकेतील एक अत्यंत किरणोत्सर्गी, मानवनिर्मित (Synthetic) ट्रान्सयुरेनिक मूलद्रव्य आहे.

• याचा शोध १९५० मध्ये कॅलिफोर्निया विद्यापीठ, बर्कले येथे लागला होता.

• उपयोग: हे प्रचंड शक्तिशाली न्यूट्रॉन उत्सर्जक (Neutron Emitter) असल्याने याचा वापर अणुभट्ट्या सुरू करण्यासाठी (Nuclear Startup Source), कर्करोगाच्या उपचारात आणि खनिज शोधात केला जातो.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

• कॅलिफोर्नियम-२५२ ($^{252}\text{Cf}$) हा याचा सर्वात उपयुक्त समस्थानिक (Isotope) असून तो प्रति मायक्रोग्रॅम लाखो न्यूट्रॉन्स उत्सर्जित करतो.

• हे पृथ्वीवर नैसर्गिकरित्या आढळत नाही आणि त्याचे उत्पादन अत्यंत क्लिष्ट व महागड्या अणुप्रक्रियेद्वारे केले जाते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (3) Extremely radioactive and valuable synthetic element

• Context: Bihar Police seized a suspected 50-gram sample of Californium in Gopalganj, prompting radiation investigations due to its astronomical black-market valuation.

• Scientific Profile of Californium (Cf):

• Atomic Number: 98.

• A synthetic radioactive transuranic actinide element synthesized in 1950 at UC Berkeley.

• Industrial & Medical Uses:

• Exceptional neutron emitter; serves as a reliable startup neutron source for nuclear reactors.

• Used in neutron radiography, coal/mineral analyzers, and targeted brachytherapy for specific cancers.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip:

• Californium-252 ($^{252}\text{Cf}$) is the most commercially significant isotope, releasing over $2.3 \times 10^{12}$ neutrons per second per gram.

• Extremely hazardous due to intense spontaneous fission and heavy radioactive decay.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) बटू ग्रह शोधण्यासाठी विकसित केलेले नवीन दुर्बीण तंत्रज्ञान (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) डीपफेक शोधणारे अत्याधुनिक मशीन लर्निंग मॉडेल (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (3) अत्यंत किरणोत्सर्गी आणि महागडे कृत्रिम मूलद्रव्य (Radioactive Element) (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (३) अत्यंत किरणोत्सर्गी आणि महागडे कृत्रिम मूलद्रव्य (Radioactive Element)**[/gold]

✗ पर्याय (4) प्रतिजैविक-प्रतिरोधक जिवाणूंची नवीन प्रजाती (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'ऑगस्ट २०२४' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी

quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: ऑगस्ट २०२४

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'ऑगस्ट २०२४' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'ऑगस्ट २०२४' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'ऑगस्ट २०२४' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'अत्यंत किरणोत्सर्गी आणि महागडे कृत्रिम मूलद्रव्य (Radioactive Element)' हे असून ते 'ऑगस्ट २०२४' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'ऑगस्ट २०२४' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन