सिमेंटची निर्मिती ही खालीलपैकी कुठल्या घटकांपासून झालेली आहे?
EN
Cement is made from which of the following ingredients?
योग्य उत्तर: पर्याय १ ($CaO - SiO_2 - Al_2O_3$)
स्पष्टीकरण:
१.
पोर्टलँड सिमेंटचे रासायनिक संघटन (Portland Cement Composition):
•
सिमेंटच्या निर्मितीमध्ये खालील तीन मुख्य ऑक्साईड घटक असतात:
•
कॅल्शियम ऑक्साईड / चुना ($CaO$): सुमारे ६०% ते ६७%
•
सिलिका / वाळू ($SiO_2$): सुमारे १७% ते २५%
•
अ‍ॅल्युमिना ($Al_2O_3$): सुमारे ३% ते ८%
२.
तसेच यात फेरिक ऑक्साईड ($Fe_2O_3$, ०.५ - ६%), मॅग्नेशिआ ($MgO$, ०.१ - ४%), आणि सिमेंट घट्ट होण्याचा काळ नियंत्रित करण्यासाठी जिप्सम ($CaSO_4 \cdot 2H_2O$) मिसळला जातो.
३.
म्हणून सिमेंट निर्मितीतील मुख्य घटक $CaO - SiO_2 - Al_2O_3$ आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
सिमेंटमध्ये जिप्सम ($CaSO_4 \cdot 2H_2O$) मिसळण्याचे कारण: सिमेंट लवकर गोठू नये म्हणून (Retard the initial setting time). शोध: जोसेफ अ‍ॅस्पडिन (Joseph Aspdin, 1824).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 1 ($CaO - SiO_2 - Al_2O_3$)
Explanation:
1.
Chemical Composition of Portland Cement:
•
The primary raw chemical components of cement clinker are:
•
Lime ($CaO$): $60\% - 67\%$ (provides strength)
•
Silica ($SiO_2$): $17\% - 25\%$ (forms dicalcium/tricalcium silicates)
•
Alumina ($Al_2O_3$): $3\% - 8\%$ (facilitates quick setting).
2.
Minor constituents include iron oxide ($Fe_2O_3$) and magnesia ($MgO$). Gypsum ($CaSO_4 \cdot 2H_2O$, $2-3\%$) is ground with clinker to retard flash setting.
3.
Thus, the fundamental triad of ingredients is $CaO - SiO_2 - Al_2O_3$.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Portland cement was patented by Joseph Aspdin in 1824. Gypsum is added to slow down the setting time.