🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

मराठी भाषा व व्याकरण ASO Mains 2014 MEDIUM

पर्यायी उत्तरांतून योग्य ते पर्यायी उत्तर शोधा. 'भाषा नदीच्या प्रवाहाप्रमाणे असते.' कारण -

EN Choose the correct alternative: 'Language is like the flow of a river' because -

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

भाषेच्या प्रवाहात वळणे नसतात.

There are no turns in the flow of language.

भाषेमध्ये बदल होत जातात.

Changes keep occurring in language.

भाषेच्या व्याकरणाच्या नियमांना मुरड घालावी लागत नाही.

Rules of language grammar do not have to be bent.

भाषेचा प्रवाह अखंड चालू नसतो.

The flow of language is not continuous.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर पर्याय २ म्हणजेच भाषेमध्ये बदल होत जातात हे आहे.

१. भाषेचे प्रवाही स्वरूप:

• नदी ज्याप्रमाणे उगमापासून समुद्रापर्यंत वाहत असताना आपल्या पात्रात अनेक वळणे घेते, नवीन ओढे-नाले सामावून घेते आणि काळाबरोबर तिच्या प्रवाहात बदल होतात; त्याचप्रमाणे भाषा ही परिवर्तनशील आणि प्रवाही असते.

• समाज, काळ आणि प्रदेश यांनुसार भाषेमध्ये सतत नवे शब्द, नवे उच्चार आणि नवी वाक्यरचना समाविष्ट होत जातात. भाषा कधीही एका जागी साचून राहत नाही.

२. महत्त्वपूर्ण विचार:

• "भाषा ही नदीच्या प्रवाहाप्रमाणे असते, ती थांबली की डबके बनते" असा विचार भाषातज्ज्ञांनी मांडला आहे. बदल हा जिवंत भाषेचा आत्मा आहे.

अतः 'भाषेमध्ये बदल होत जातात' हे योग्य कारण आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

जिवंत भाषेचे प्रमुख लक्षण म्हणजे तिची परिवर्तनशीलता. स्थळ, काळ व व्यक्तीनुसार भाषेत बदल घडून येतात.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Explanation:

The correct option is 2, i.e., Changes keep occurring in language (भाषेमध्ये बदल होत जातात).

1. Fluidity and Dynamism of Language:

• Just as a river continually flows, absorbs tributaries, carves new courses, and transforms its banks over geographical terrain and time, a living language is intrinsically dynamic and evolutionary.

• Over generations, language naturally evolves by assimilating new loanwords, shifting phonetic habits, and adapting to modern sociocultural realities. Stagnant languages become dead languages.

Hence, the analogy of a flowing river highlights continuous linguistic change and evolution.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

A hallmark of any living natural language is continuous change (परिवर्तनशीलता) across space, time, and social usage.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) भाषेच्या प्रवाहात वळणे नसतात. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

✓ पर्याय (2) भाषेमध्ये बदल होत जातात. (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर पर्याय २ म्हणजेच **भाषेमध्ये बदल होत जातात** हे आहे.

⚠️ पर्याय (3) भाषेच्या व्याकरणाच्या नियमांना मुरड घालावी लागत नाही. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) भाषेचा प्रवाह अखंड चालू नसतो. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'मराठी भाषा, लिपी, देवनागरी व व्याकरण परिचय' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी भाषा)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

मराठी भाषा व व्याकरण विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

मराठी भाषा व व्याकरण विशेष चाचणी ०२

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: मराठी भाषा, लिपी, देवनागरी व व्याकरण परिचय

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'मराठी भाषा, लिपी, देवनागरी व व्याकरण परिचय' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मराठी भाषा व व्याकरण विषयांतर्गत 'मराठी भाषा, लिपी, देवनागरी व व्याकरण परिचय' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मराठी भाषा व व्याकरण विषयातील 'मराठी भाषा, लिपी, देवनागरी व व्याकरण परिचय' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'भाषेमध्ये बदल होत जातात.' हे असून ते 'मराठी भाषा, लिपी, देवनागरी व व्याकरण परिचय' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'मराठी भाषा, लिपी, देवनागरी व व्याकरण परिचय' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

पर्यायी उत्तरांतून योग्य ते पर्यायी उत्तर शोधा. 'भाषा नदीच्या प्रवाहाप्रमाणे असते.' कारण -

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन