योग्य पर्याय निवडा. मौद्रिक तूट म्हणजे: (a) केंद्र सरकारने रिझर्व बँकेकडून केलेल्या उचल रकमेमध्ये झालेली निव्वळ वाढ. (b) वित्तीय तूटीतून दिलेले व्याज वजा केल्यानंतर राहणारी शेष तूट होय. (c) महसूली प्राप्ती, अनुदाने, कर्जेत्तर भांडवली प्राप्ती यांच्यापेक्षा सरकारच्या खर्चाचे अधिक्य. (d) महसूली उत्पन्नापेक्षा महसूली खर्च अधिक्य. पर्यायी उत्तरे:
EN
Choose the correct option. Monetary deficit is: (a) the net increase in borrowings by the central government from the Reserve Bank. (b) the deficit remaining after deducting interest payments from the fiscal deficit. (c) the excess of government expenditure over revenue receipts, subsidies, non-loan capital receipts. (d) the excess of revenue expenditure over revenue receipts. Alternative Answers:
योग्य उत्तर (a) बरोबर आहे.
स्पष्टीकरण:
•
मौद्रिक तूट (Monetized Deficit): जेव्हा सरकार आपली तूट भरून काढण्यासाठी रिझर्व्ह बँकेकडून कर्ज घेते, तेव्हा रिझर्व्ह बँक सरकारला निधी उपलब्ध करून देण्यासाठी नवीन चलन निर्माण करते.
•
म्हणून: मौद्रिक तूट म्हणजे केंद्र सरकारने रिझर्व्ह बँकेकडून केलेल्या उचल रकमेमध्ये (कर्जरोख्यांमध्ये) झालेली निव्वळ वाढ होय (Net increase in RBI credit to the Central Government).
•
विधान (b) हे प्राथमिक तूटीचे (Primary Deficit) लक्षण आहे.
•
विधान (d) हे महसुली तूटीचे (Revenue Deficit) लक्षण आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
मौद्रिक तूट (Monetized Deficit) म्हणजे रिझर्व्ह बँकेने केंद्र शासनाला दिलेले निव्वळ कर्ज होय; यामुळे थेट चलनवाढ होते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is (a) Correct.
Explanation:
•
Monetized Deficit: Measures the portion of government expenditure financed through direct borrowing from the central bank, which leads directly to the creation of new high-powered money.
•
By definition: Monetized deficit is the net increase in Reserve Bank of India credit to the Central Government (plus any drawdown of the government's cash balance with the RBI).
•
Statement (b) describes the Primary Deficit.
•
Statement (d) describes the Revenue Deficit.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Monetized Deficit reflects the quantum of deficit monetized by the RBI, directly feeding into reserve money ($M_0$) expansion.