🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था Rajyaseva Mains 2017 MEDIUM

चुकीचे विधान निवडा : अ) 1947 मध्ये सिक्कीम हे भारताचे 'संरक्षित क्षेत्र' बनले. ब) 1974 मध्ये सिक्कीमला भारतीय संघातील ‘सहयोगी राज्य' हा दर्जा देण्यात आला. क) सिक्कीमला भारतीय संघातील पूर्ण घटक राज्याचा दर्जा देण्यासाठी 36 वी घटना दुरुस्ती अधिनियम मंजूर करण्यात आला. पर्यायी उत्तरे :

EN Choose the incorrect statement: a) In 1947, Sikkim became a 'protectorate' of India. b) In 1974, Sikkim was granted the status of an 'Associate State' of the Indian Union. c) The 36th Constitutional Amendment Act was passed to grant Sikkim the status of a full-fledged State of the Indian Union. Alternative answers:

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

अ

ब

क

यापैकी एकही नाही

None of these

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (4) यापैकी एकही नाही

सविस्तर स्पष्टीकरण:

सिक्कीमच्या विलीनीकरणाबाबत सर्व विधाने सत्य असल्याने एकही विधान चुकीचे नाही:

1. विधान अ बरोबर: १५ ऑगस्ट १९४७ रोजी ब्रिटिश राजवट संपल्यानंतर सिक्कीम हे चोग्याल घराण्याच्या अधिपत्याखाली राहिले आणि एका विशेष कराराद्वारे ते भारताचे 'संरक्षित क्षेत्र' (Protectorate of India) बनले; ज्यामध्ये संरक्षण, परराष्ट्र व्यवहार आणि दळणवळण भारताच्या अखत्यारीत आले.

2. विधान ब बरोबर: १९७४ मध्ये सिक्कीमच्या जनतेच्या इच्छेनुसार ३५ व्या घटनादुरुस्ती कायदा, १९७४ अन्वये सिक्कीमला भारतीय संघातील 'सहयोगी राज्य' (Associate State) चा दर्जा देण्यात आला आणि यासाठी कलम २A व १० वी अनुसूची जोडली गेली.

3. विधान क बरोबर: १९७५ च्या सार्वमतानंतर चोग्याल राजेशाही संपुष्टात आली आणि ३६ व्या घटनादुरुस्ती कायदा, १९७५ अन्वये सिक्कीमला भारतीय संघातील २२ वे पूर्ण घटकराज्य म्हणून समाविष्ट करण्यात आले (कलम ३७१F जोडले गेले).

त्यामुळे चुकीचे विधान कोणतेही नाही (पर्याय ४).

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

• ३५ वी घटनादुरुस्ती (१९७४) → सहयोगी राज्य (Associate State).

• ३६ वी घटनादुरुस्ती (१९७५) → २२ वे पूर्ण घटकराज्य (Full-fledged 22nd State of India, कलम ३७१F).

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (4) None of these

Detailed Explanation:

All three statements concerning Sikkim are factually correct, hence none is incorrect:

1. Statement a is correct: After 1947, Sikkim continued as an Indian 'Protectorate' under the Chogyal ruler, with the Government of India assuming responsibility for its defense, external affairs, and communications.

2. Statement b is correct: By the 35th Constitutional Amendment Act, 1974, Sikkim was introduced into the Indian Union with the novel status of an 'Associate State' (inserting Article 2A and the Tenth Schedule).

3. Statement c is correct: Following a referendum abolishing the monarchy, the 36th Constitutional Amendment Act, 1975 made Sikkim a full-fledged 22nd State of the Indian Union and repealed Article 2A, adding Article 371F.

Therefore, none of the statements is incorrect.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Crucial Amendments regarding Sikkim:

• 35th Amendment (1974): Associate State.

• 36th Amendment (1975): Full-fledged 22nd State (Article 371F).

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) अ (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) ब (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) क (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (4) यापैकी एकही नाही (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर: पर्याय (4) यापैकी एकही नाही**

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'संघराज्य, त्याचे राज्यक्षेत्र व नागरिकत्व' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (GS-2: भारतीय संविधान व राजकारण)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: संघराज्य, त्याचे राज्यक्षेत्र व नागरिकत्व

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'संघराज्य, त्याचे राज्यक्षेत्र व नागरिकत्व' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयांतर्गत 'संघराज्य, त्याचे राज्यक्षेत्र व नागरिकत्व' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयातील 'संघराज्य, त्याचे राज्यक्षेत्र व नागरिकत्व' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'यापैकी एकही नाही' हे असून ते 'संघराज्य, त्याचे राज्यक्षेत्र व नागरिकत्व' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'संघराज्य, त्याचे राज्यक्षेत्र व नागरिकत्व' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन