क्लाइव्हने ........... शाह आलमला दिले होते. परंतु बादशहाच्या सेवेचे बक्षिस म्हणून त्याने ते मराठ्यांना देऊन टाकले.
EN
Clive had granted ........... to Shah Alam. But as a reward for service to the Emperor, he ceded them to the Marathas.
योग्य उत्तर: पर्याय (१) अलाहाबाद व कोरा
सविस्तर विश्लेषण:
•
अलाहाबाद व कोरा जिल्ह्यांचा इतिहास:
१.
१७६५ च्या अलाहाबादच्या तहानुसार रॉबर्ट क्लाइव्हने अवधच्या नवाबाकडून अलाहाबाद आणि कोरा हे दोन जिल्हे काढून मुघल बादशहा शाह आलम दुसरा याला दिले होते. या बदल्यात बादशहाने कंपनीला बंगाल, बिहार, ओरिसाचे दिवाणी हक्क दिले.
२.
बादशहा शाह आलम हा अलाहाबादच्या किल्ल्यात ब्रिटिशांच्या संरक्षणाखाली (नजरकैदेसारख्या स्थितीत) राहत होता.
३.
मराठ्यांचे पुनरागमन (१७७१): महादजी शिंदे यांच्या नेतृत्वाखाली मराठा सैन्याने दिल्ली जिंकून शाह आलमला पुन्हा दिल्लीच्या मुघल सिंहासनावर बसवले.
४.
बादशहाने या सेवेचे बक्षीस म्हणून अलाहाबाद आणि कोरा हे दोन जिल्हे मराठ्यांना देऊन टाकले.
५.
या निर्णयाने संतापून गव्हर्नर जनरल वॉरेन हेस्टिंग्सने बादशहाला दिले जाणारे वार्षिक २६ लाख रुपयांचे पेन्शन कायमचे बंद केले आणि अलाहाबाद व कोरा हे जिल्हे ५० लाख रुपयांना अवधच्या नवाबाला पुन्हा विकून टाकले!
---
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
महादजी शिंदे यांचे दिल्लीतील वर्चस्व: १७८४ मध्ये बादशहा शाह आलमने महादजी शिंद्यांना 'वकील-ए-मुतलक' (सर्वोच्च मुघल प्रशासक) ही पदवी दिली होती.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (1) Allahabad and Kora
Detailed Analysis:
•
Geopolitical Trajectory of Allahabad and Kora:
1.
Under the 1765 Treaty of Allahabad, Robert Clive detached Allahabad and Kora from Awadh and assigned them to Mughal Emperor Shah Alam II in exchange for the Bengal Diwani.
2.
The Emperor lived in Allahabad Fort under British surveillance.
3.
Maratha Resurgence (1771): Maratha armies under Mahadji Shinde entered Delhi and restored Shah Alam II to his ancestral imperial throne.
4.
In gratitude, the Emperor transferred the districts of Allahabad and Kora to the Marathas.
5.
Enraged, Governor-General Warren Hastings repudiated the Emperor's grant, stopped the imperial tribute of Rs. 26 lakhs per annum, and sold Allahabad and Kora back to the Nawab of Awadh for Rs. 50 lakhs!
---
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Vakil-i-Mutlaq: In 1784, Emperor Shah Alam II conferred the supreme title of *Vakil-i-Mutlaq* (Regent Plenipotentiary) upon Mahadji Shinde.