भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल MPSC Exam PYQ 2023 MEDIUM

गोदावरी व कृष्णा नद्यांच्या तुलनेने कावेरी नदीच्या पात्रात हिवाळ्यात पाण्याचे प्रमाण वाढते, कारण

EN Compared to the Godavari and Krishna rivers, the volume of water in the Cauvery River increases during winter because:
A
नैऋत्य मान्सून वाऱ्यांमुळे कावेरी नदीच्या पात्रात पर्जन्यवृष्टी मोठ्या प्रमाणावर होते Southwest monsoon winds cause heavy rainfall in the Cauvery basin
✓
ईशान्य मान्सून वाऱ्यांमुळे कावेरी नदीच्या पात्रात पर्जन्यवृष्टी मोठ्या प्रमाणावर होते Northeast monsoon winds cause heavy rainfall in the Cauvery basin
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
C
कावेरी नदीच्या पात्रात ईशान्य व नैऋत्य मान्सून वाऱ्यापासून पर्जन्यवृष्टी होते Rainfall occurs from both Northeast and Southwest monsoon winds in the Cauvery basin
D
कावेरी नदीच्या उपनद्या कावेरी नदीच्या पात्रात मोठ्या प्रमाणात पाण्याचा पुरवठा करतात Tributaries of the Cauvery River discharge vast quantities of water into its channel
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

उत्तर: ईशान्य मान्सून वाऱ्यांमुळे कावेरी नदीच्या पात्रात पर्जन्यवृष्टी मोठ्या प्रमाणावर होते (पर्याय 2)

महत्त्वाचे मुद्दे:

• गोदावरी आणि कृष्णा या नद्यांना प्रामुख्याने नैऋत्य मान्सून वाऱ्यांपासून (जून ते सप्टेंबर) पाणी मिळते, त्यामुळे हिवाळ्यात त्यांचे पाणी घटते.
• याउलट, कावेरी नदीचे खालचे खोरे (तामिळनाडू पट्टा) ईशान्य मान्सून वाऱ्यांच्या (Northeast / Retreating Monsoon - ऑक्टोबर ते डिसेंबर) थेट मार्गात येते.
• बंगालच्या उपसागरावरून बाष्प घेऊन येणारे हे ईशान्य वारे हिवाळ्यात तामिळनाडूमध्ये मुसळधार पाऊस देतात, ज्यामुळे हिवाळ्यात कावेरी नदीच्या पात्रातील पाण्याची आवक लक्षणीय वाढते.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

कावेरी नदीला 'उत्तरेकडील भागातून नैऋत्य मान्सून' आणि 'दक्षिणेकडील भागातून ईशान्य मान्सून' अशा दोन्ही मान्सूनमधून पाणी मिळत असल्याने ती द्वीपकल्पीय भारतातील जवळजवळ बारमाही वाहणारी नदी मानली जाते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Answer: Northeast monsoon winds cause heavy rainfall in the Cauvery basin (Option 2)

Key Points:

• While the upper basins of Godavari and Krishna receive precipitation exclusively from the southwest monsoon (June-September) and witness receding winter flows, the Cauvery basin enjoys a unique hydrological regime.
• The lower catchment of the Cauvery in Tamil Nadu receives extensive cyclonic and orographic rainfall from the Northeast (Retreating) Monsoon during October to December.
• This winter precipitation replenishes the river's channel flow precisely when other peninsular rivers dry up.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Because Cauvery receives water in summer from the Southwest Monsoon (upper Kodagu hills) and in winter from the Northeast Monsoon (Tamil Nadu plains), its regime is remarkably perennial compared to other Deccan rivers.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →