बंगालच्या फाळणीचा तीव्र निषेध करत भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसने आपल्या कोणत्या वार्षिक अधिवेशनात 'स्वदेशी आणि बहिष्कार आंदोलनाला' (Swadeshi and Boycott Movement) अधिकृतपणे मान्यता व पाठिंबा दिला?
EN
Condemning the Partition of Bengal, in which annual session did the Indian National Congress officially record its endorsement and support for the 'Swadeshi and Boycott Movement'?
योग्य उत्तर: पर्याय (३) - १९०५ चे बनारस अधिवेशन.
विश्लेषण:
•
डिसेंबर १९०५ मध्ये भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे २१ वे वार्षिक अधिवेशन बनारस (वाराणसी) येथे पार पडले.
•
अध्यक्ष: नामदार गोपाळ कृष्ण गोखले.
•
या अधिवेशनात काँग्रेसने:
१)
लॉर्ड कर्झनच्या प्रतिगामी कारभाराचा आणि बंगालच्या अन्यायकारक फाळणीचा निषेध करणारा ठराव संमत केला.
२)
बंगालमधील जनतेने सुरू केलेल्या 'स्वदेशी आणि बहिष्कार आंदोलनाला' अधिकृतपणे पाठिंबा दिला.
•
या अधिवेशनात मवाळ आणि जहाल यांच्यात मतभेद झाले:
•
जहाल नेत्यांचे (टिळक, लालाजी) म्हणणे होते की, बहिष्कार आंदोलन संपूर्ण भारतात पसरवले जावे आणि ते केवळ कपड्यांपुरते न ठेवता सर्व सरकारी संस्थांवरही असावे.
•
मवाळांचे म्हणणे होते की, हे आंदोलन केवळ बंगालपुरतेच मर्यादित राहावे.
इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
•
१८९९ लखनौ: आर. सी. दत्त अध्यक्ष.
•
१९०१ कलकत्ता: दिनशा वाच्छा अध्यक्ष (महात्मा गांधींनी प्रथमच काँग्रेसच्या व्यासपीठावर भाषण केले).
•
१९०६ कलकत्ता: दादाभाई नौरोजी अध्यक्ष (स्वराज्य, स्वदेशी, बहिष्कार व राष्ट्रीय शिक्षण या चार ठरावांना मंजुरी).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
१९०५ च्या बनारस अधिवेशनात गोपाळ कृष्ण गोखले यांनी कर्झनच्या जुलमी कारभाराची तुलना मुघल सम्राट 'औरंगजेब' याच्या कारभाराशी केली होती.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) - 1905 Banaras Session.
Analysis:
•
The 21st Annual Session of the Indian National Congress met at Banaras in December 1905.
•
Presided over by Gopal Krishna Gokhale.
•
The session formally condemned Lord Curzon's reactionary partition of Bengal and gave the official imprimatur of the national organization to the ongoing Swadeshi and Boycott movement in Bengal.
•
Emergence of Moderate-Extremist Rift:
•
The Extremists (Tilak, Lajpat Rai) insisted on extending the boycott movement to all provinces and broadening it into a general political strike against all British institutions.
•
The Moderates wished to confine the boycott strictly to British manufactured goods within Bengal as a temporary protest.
Distractor Analysis:
•
Option (1): 1899 Lucknow Session presided over by R.C. Dutt.
•
Option (2): 1901 Calcutta Session presided over by Dinshaw Wacha (Gandhi attended as delegate).
•
Option (4): 1906 Calcutta Session passed the fourfold program (Swaraj, Swadeshi, Boycott, National Education).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
In his presidential address at Banaras in 1905, G.K. Gokhale famously compared Lord Curzon's autocratic viceroyalty to the reign of Mughal Emperor Aurangzeb.