🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
अर्थव्यवस्था व नियोजन Rajyaseva Mains 2020 MEDIUM

सार्वजनिक खाजगी भागीदारीच्या बाबतीत पुढील विधाने विचारात घ्या : अ) 12 व्या पंचवार्षिक योजनेच्या अॅप्रोच पेपर मध्ये असे म्हटले आहे कि, भारतामध्ये 1017 सार्वजनिक खाजगी भागीदारी प्रकल्प आहेत. ब) सार्वजनिक खाजगी भागीदारी प्रकल्पांच्या संख्येच्या बाबतीत भारत 2020 मध्ये चीननंतर दुसऱ्या क्रमांकावर आहे. वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने योग्य आहेत?

EN Consider following statements in the context of Public Private Partnership (PPP) : (a) Approach paper of 12th Five Year Plan states that India has 1017 Public Private Partnership Project. (b) India in 2020 is second only to China in terms of number of Public Private Partnership Projects. Which of the statement/s given above is/are correct?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
केवळ अ बरोबर आहे
only (a) is correct
B
केवळ ब बरोबर आहे
only (b) is correct
C
अ आणि ब बरोबर आहेत
(a) and (b) are correct
D
अ आणि ब चूक आहेत
(a) and (b) are incorrect
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: अ आणि ब बरोबर आहेत (पर्याय ३)

स्पष्टीकरण:

• सार्वजनिक खाजगी भागीदारी (Public Private Partnership - PPP):
• विधान (अ) बरोबर आहे: १२ व्या पंचवार्षिक योजनेच्या दृष्टिकोन पत्रानुसार (Approach Paper to 12th Plan), भारतात विविध टप्प्यांवर असणाऱ्या सार्वजनिक खाजगी भागीदारी प्रकल्पांची संख्या १,०१७ इतकी नोंदवली गेली होती (विशेषतः रस्ते, बंदरे आणि ऊर्जा क्षेत्रात).
• विधान (ब) बरोबर आहे: जागतिक बँकेच्या पीपीपी डेटाबेसनुसार, २०२० च्या दशकात पीपीपी प्रकल्पांच्या एकूण संख्येच्या बाबतीत भारत हा चीननंतर जगात दुसऱ्या क्रमांकाचा देश ठरला होता.
• त्यामुळे दोन्ही विधाने योग्य आहेत.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

भारतातील पीपीपी मॉडेल्सचे पुनरावलोकन करण्यासाठी २०१५ मध्ये विजय केळकर समिती (Vijay Kelkar Committee) स्थापन करण्यात आली होती.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: (a) and (b) are correct (Option 3)

Explanation:

• Public Private Partnerships (PPP) in India:
• Statement (a) is correct: The Planning Commission's Approach Paper to the Twelfth Five Year Plan documented that India had amassed over 1,017 PPP infrastructure projects at various stages of implementation.
• Statement (b) is correct: According to the World Bank's Private Participation in Infrastructure (PPI) database, India ranked second globally only to China in terms of the total number of awarded PPP infrastructure ventures.
• Thus, both statements (a) and (b) are correct.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

The Committee on Revisiting and Revitalising the PPP Model of Infrastructure Development was chaired by Dr. Vijay Kelkar (2015).

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) केवळ अ बरोबर आहे (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) केवळ ब बरोबर आहे (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) अ आणि ब बरोबर आहेत (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** अ आणि ब बरोबर आहेत (पर्याय ३)
✗ पर्याय (4) अ आणि ब चूक आहेत (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'नवीन आर्थिक सुधारणा: उदारीकरण, खाजगीकरण व जागतिकीकरण (LPG)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट ४ (पेपर २: अर्थशास्त्र व विज्ञान तंत्रज्ञान)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट ४ (GS-4: अर्थव्यवस्था व विज्ञान तंत्रज्ञान)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
अर्थव्यवस्था व नियोजन विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
भारतीय अर्थव्यवस्था व नियोजन विशेष चाचणी ०२
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: नवीन आर्थिक सुधारणा: उदारीकरण, खाजगीकरण व जागतिकीकरण (LPG)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'नवीन आर्थिक सुधारणा: उदारीकरण, खाजगीकरण व जागतिकीकरण (LPG)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: अर्थव्यवस्था व नियोजन विषयांतर्गत 'नवीन आर्थिक सुधारणा: उदारीकरण, खाजगीकरण व जागतिकीकरण (LPG)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: अर्थव्यवस्था व नियोजन विषयातील 'नवीन आर्थिक सुधारणा: उदारीकरण, खाजगीकरण व जागतिकीकरण (LPG)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'नवीन आर्थिक सुधारणा: उदारीकरण, खाजगीकरण व जागतिकीकरण (LPG)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →