मानवी जीवनशैली व हृदयविकाराच्या जोखमीच्या संदर्भात खालील घटक विचारात घ्या: (अ) रोजच्या आहारात मिठाचे (सोडियम) प्रमाण ५ ग्रॅम प्रतिदिनपेक्षा लक्षणीयरीत्या जास्त असणे. (ब) आहारात संतृप्त मेदाम्ले (Saturated fats) व ट्रान्स-फॅट्सचे अतिप्रमाणात सेवन करणे. (क) प्रतिदिन १०० डेसिबलपेक्षा अधिक तीव्रतेच्या आवाजाच्या/ध्वनी प्रदूषणाच्या संपर्कात दीर्घकाळ राहणे. वैद्यकीय संशोधनानुसार, वरीलपैकी कोणता घटक हृदयविकाराचा झटका (Heart Attack / Myocardial Infarction) येण्याच्या जोखमीशी 'संबंधित नाही'?
EN
Consider the following lifestyle factors in relation to cardiovascular health:
(A) Daily dietary salt (sodium) intake significantly exceeding 5 grams per day.
(B) High consumption of saturated fats and trans-fatty acids.
(C) Prolonged continuous exposure to noise pollution exceeding 100 decibels daily.
According to medical research, which of the above factors is 'NOT associated' with the risk of developing a heart attack (Myocardial Infarction)?
स्पष्टीकरण:
पर्याय (४) हे योग्य उत्तर आहे (वरीलपैकी एकही घटक असंबद्ध नाही; सर्वच्या सर्व घटक हृदयविकाराच्या जोखमीशी थेट संबंधित आहेत).
•
घटक (अ) संबंधित आहे: WHO च्या निकषानुसार प्रतिदिन ५ ग्रॅमपेक्षा जास्त मीठ खाल्यास शरीरात सोडियम वाढून रक्तदाब वाढतो (Hypertension), जो हृदयविकाराचा मुख्य जोखीम घटक आहे.
•
घटक (ब) संबंधित आहे: मेदयुक्त आहारातील संतृप्त मेद व ट्रान्स-फॅटमुळे रक्तात LDL (वाईट कोलेस्ट्रॉल) वाढून कोरोनरी रोहिणीमध्ये चरबीचे थर साचतात (Atherosclerosis), ज्यामुळे रक्तपुरवठा खंडित होऊन हृदयविकाराचा झटका येतो.
•
घटक (क) संबंधित आहे: १०० डेसिबलपेक्षा जास्त तीव्रतेच्या आवाजामुळे शरीरात सहानुभूती चेतासंस्था (sympathetic nervous system) उत्तेजित होऊन कॉर्टिसोल व ॲड्रेनलिन संप्रेरके स्रवतात. यामुळे हृदयाचे ठोके व रक्तदाब अनियंत्रित होऊन हृदयविकाराचा झटका येण्याचा धोका लक्षणीय वाढतो.
•
त्यामुळे 'कोणता घटक संबंधित नाही' या प्रश्नाचे उत्तर 'कोणताही नाही' (सर्व घटक संबंधित आहेत) हे आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
हृदयविकाराच्या झटक्याची मुख्य कारणे: उच्च रक्तदाब, ॲथेरोस्क्लेरोसिस, मधुमेह, लठ्ठपणा, धूम्रपान आणि तीव्र मानसिक/ध्वनी ताणतणाव.
•
WHO शिफारस: रोजच्या आहारात मिठाचे प्रमाण ५ ग्रॅमपेक्षा (१ चमचा) कमी असावे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Explanation:
Option (4) is the correct answer (None of the factors is unrelated; all three are medically proven risk factors for myocardial infarction).
•
Factor (A) is associated: Daily salt consumption >5g increases sodium retention, directly contributing to chronic systemic hypertension, a premier cause of coronary artery disease.
•
Factor (B) is associated: High intake of saturated and trans-fats raises serum LDL-cholesterol, resulting in atheromatous plaque build-up inside the coronary arteries (atherosclerosis).
•
Factor (C) is associated: Chronic exposure to excessive noise (>85-100 dB) overactivates the autonomic sympathetic nervous system, inducing chronic release of cortisol and adrenaline, which triggers vasoconstriction, endothelial dysfunction, and elevated myocardial infarction risk.
•
Hence, none of the factors can be ruled out as unrelated.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Major cardiovascular risk factors: Hypertension, Atherosclerosis, Dyslipidemia, Smoking, Obesity, Diabetes, and Chronic acoustic/mental stress.
•
WHO guideline: Limit sodium chloride consumption to under 5g/day.