🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मराठी भाषा व व्याकरण Rajyaseva Mains 2021 MEDIUM

'आपण' या सर्वनामाच्या संदर्भातील पुढील विधानांचा विचार करा: (पूर्वार्ध) 'आपण' हे पुरुषवाचक सर्वनाम केवळ प्रथम व द्वितीय पुरुषी अनेकवचनातच वापरले जाते. (उत्तरार्ध) पण आत्मवाचक 'आपण' हे सर्वनाम तिन्ही पुरुषांत आणि दोन्ही वचनांत वापरले जाते. या विधानाबाबत अचूक पर्याय कोणता?

EN Consider the following statement regarding the pronoun 'आपण': (First half) The personal pronoun 'आपण' is utilized exclusively in first and second person plural. (Second half) But the reflexive pronoun 'आपण' is utilized across all three persons and in both numbers. Which option accurately evaluates this statement?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
विधानाचा केवळ पूर्वार्ध बरोबर आहे.
Only the first half of the statement is correct.
B
विधानाचा केवळ उत्तरार्ध बरोबर आहे.
Only the second half of the statement is correct.
C
हे संपूर्ण विधान पूर्णतः बरोबर आहे.
This entire statement is completely correct.
D
हे संपूर्ण विधान पूर्णतः चूक आहे.
This entire statement is completely incorrect.
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (2) विधानाचा केवळ उत्तरार्ध बरोबर आहे.

सविस्तर व्याकरणिक विश्लेषण:

विधानाचे शास्त्रीय परीक्षण:

१. पूर्वार्धाचे परीक्षण:
• 'पुरुषवाचक आपण हे केवळ अनेकवचनातच येते' हे विधान चूक आहे.
• कारण द्वितीय पुरुषी 'आपण' हे एका व्यक्तीशी आदरार्थी बोलताना एकवचनातही वापरले जाते (उदा. 'आपण केव्हा आलात?'). त्यामुळे पूर्वार्ध चुकीचा आहे.
२. उत्तरार्धाचे परीक्षण:
• 'आत्मवाचक आपण हे तिन्ही पुरुषांत व दोन्ही वचनांत वापरले जाते' हे विधान पूर्णतः बरोबर आहे.
• प्रथम पुरुष: 'मी आपणहून गेलो.' (एकवचन) / 'आम्ही आपणहून गेलो.' (अनेकवचन)
• द्वितीय पुरुष: 'तू आपणहून जा.' (एकवचन) / 'तुम्ही आपणहून जा.' (अनेकवचन)
• तृतीय पुरुष: 'तो आपणहून आला.' (एकवचन) / 'ते आपणहून आले.' (अनेकवचन)

त्यामुळे विधानाचा केवळ उत्तरार्ध बरोबर आहे, म्हणून पर्याय (२) अचूक उत्तर ठरते.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: आत्मवाचक 'आपण' हे तिन्ही पुरुषांत (प्रथम, द्वितीय, तृतीय) आणि दोन्ही वचनांत (एकवचन व अनेकवचन) सारखेच वापरता येते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (2) Only the second half of the statement is correct.

Detailed Grammatical Analysis:

Grammatical Examination of 'आपण' (*āpaṇ*):

1. Evaluation of First Half:
• The assertion that personal *āpaṇ* is restricted exclusively to plural is false, because second-person honorific *āpaṇ* can address a single individual in the singular (*Āpaṇ kevvhā ālāt?*).
2. Evaluation of Second Half:
• The assertion that reflexive *āpaṇ* operates across all three persons and both grammatical numbers is completely true:
• First Person: *Mī āpaṇhūn gelo* (1st sing) / *Āmhī āpaṇhūn gelo* (1st plur)
• Second Person: *Tū āpaṇhūn jā* (2nd sing) / *Tumhī āpaṇhūn jā* (2nd plur)
• Third Person: *To āpaṇhūn ālā* (3rd sing) / *Te āpaṇhūn āle* (3rd plur)

Consequently, only the second half of the statement is correct, validating Option (2).

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC Exam Tip: Reflexive 'आपण' (*āpaṇ*) operates universally across all 3 grammatical persons and both singular/plural numbers.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) विधानाचा केवळ पूर्वार्ध बरोबर आहे. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
✓ पर्याय (2) विधानाचा केवळ उत्तरार्ध बरोबर आहे. (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (2) विधानाचा केवळ उत्तरार्ध बरोबर आहे.**[/gold]
⚠️ पर्याय (3) हे संपूर्ण विधान पूर्णतः बरोबर आहे. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) हे संपूर्ण विधान पूर्णतः चूक आहे. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'सर्वनाम व सर्वनामाचे प्रकार' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी भाषा)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
जिल्हा परिषद: मराठी भाषा व व्याकरण सराव चाचणी #१ (शब्दसंग्रह व समानार्थी-विरुद्धार्थी)
quiz 50 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
जिल्हा परिषद: मराठी भाषा व व्याकरण सराव चाचणी #२ (वर्णविचार, संधी व समास)
quiz 50 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: सर्वनाम व सर्वनामाचे प्रकार

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'सर्वनाम व सर्वनामाचे प्रकार' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मराठी भाषा व व्याकरण विषयांतर्गत 'सर्वनाम व सर्वनामाचे प्रकार' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मराठी भाषा व व्याकरण विषयातील 'सर्वनाम व सर्वनामाचे प्रकार' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'सर्वनाम व सर्वनामाचे प्रकार' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →