खालील विधाने विचारात घ्या : अ) राज्यघटनेच्या अनुच्छेद-243 P(e) नुसार प्रत्येक कटकमंडळ हे नगरपालिका समजली पाहिजे. ब) कटकमंडळास चल आणि अचल अशी दोन्हीही संपत्ती मिळविण्याचा व बाळगण्याचा अधिकार नाही. क) केन्द्र सरकार राज्य सरकारबरोबर सल्लामसलत न करता कटक मंडळाच्या भौगोलिक सीमेमध्ये बदल करू शकते. वरील विधानांपैकी कोणते विधान ने बरोबर आहे/त ?
EN
Consider the following statements:
(a) According to Article 243P(e) of the Constitution, every Cantonment Board is deemed to be a municipality.
(b) A Cantonment Board has no power to acquire and hold property, both movable and immovable.
(c) The Central Government can alter the territorial limits of a Cantonment Board without consulting the State Government.
Which of the statements given above is/are correct?
उत्तर: पर्याय (१)
स्पष्टीकरण:
•
विधान (अ) बरोबर: भारतीय संविधानाच्या ७४ व्या घटनादुरुस्तीनुसार अनुच्छेद २४३P(e) मधील व्याख्येनुसार कटक मंडळाचा नागरी भाग हा नगरपालिका प्रशासनासारखा नागरी कारभारासाठी 'नगरपालिका' (Municipality) मानला जाऊ शकतो.
•
विधान (ब) चुकीचे: कटक मंडळ ही एक स्वतंत्र कायदेशीर संस्था (Body corporate) असल्याने तिला स्वतःच्या नावाने चल आणि अचल संपत्ती मिळविण्याचा, बाळगण्याचा आणि हस्तांतरित करण्याचा पूर्ण कायदेशीर अधिकार असतो.
•
विधान (क) चुकीचे: केंद्र सरकारला कटक मंडळाच्या सीमांमध्ये बदल करताना संबंधित राज्य सरकारशी विचारविनिमय (Consultation with State Government) करणे कायद्यान्वये आवश्यक असते.
त्यामुळे केवळ विधान (अ) बरोबर आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
कटक मंडळ हे एक 'संविधिक मंडळ' (Body Corporate) असून त्याला शाश्वत उत्तराधिकार (Perpetual succession), सर्वसामान्य मुद्रा (Common seal) आणि मालमत्ता धारण करण्याचा अधिकार असतो.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Answer: Option (1)
Explanation:
•
Statement (a) is correct: Under the 74th Constitutional Amendment framework and Article 243P(e), a Cantonment Board is recognized as a local municipal governing authority for civic purposes in its notified civil area.
•
Statement (b) is incorrect: Under Section 10 of the Cantonments Act, every Cantonment Board is a body corporate having perpetual succession and a common seal, with full legal capacity to acquire, hold, and dispose of both movable and immovable property.
•
Statement (c) is incorrect: The Central Government cannot alter the territorial limits of a Cantonment Board unilaterally without mandatory prior consultation with the concerned State Government.
Therefore, Only (a) is correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Under Section 10 of the Cantonments Act, every Cantonment Board is a Body Corporate with perpetual succession, a common seal, and the right to hold and dispose of property.