खालील विधानांचा विचार करा. a. हवेच्या अंगी आकुंचन व प्रसरण पावण्याचा गुणधर्म असतो. b. अवकाशाकडून जस-जसे भूपृष्ठाकडे खाली यावे तस तसा दाब वाढून हवा प्रसरण पावते.
EN
Consider the following statements:
(a) Air possesses the inherent physical property of contraction and expansion.
(b) As one moves from the upper atmosphere down toward the Earth's surface, the increasing pressure causes air to expand.
Which option accurately evaluates these statements?
•
विधान a बरोबर आहे: हवा हा वायूंचे मिश्रण असून ती संकोचनीय (Compressible) असते; तापमान किंवा दाब बदलल्यास हवेचे आकुंचन व प्रसरण होते.
•
विधान b चुकीचे आहे: भौतिकशास्त्रानुसार (बॉइलचा नियम), दाब वाढल्यास वायूचे आकुंचन (Contraction) होते, प्रसरण नाही. अवकाशातून भूपृष्ठाकडे येताना वरच्या हवेचा भार वाढल्याने दाब वाढतो आणि हवा आकुंचन पावते व तिची घनता वाढते.
म्हणून 'a बरोबर आहे व b चूक आहे' (पर्याय ३).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
भूपृष्ठाजवळ हवेचा दाब सर्वाधिक असल्याने तेथील हवा सर्वाधिक संकोचित (आकुंचन पावलेली) व दाट असते; तर उंचावर हवा विरळ व प्रसरण पावलेली असते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
•
Statement (a) is correct: Air is a compressible fluid that readily expands with rising temperature or decreasing pressure, and contracts under cooling or increasing pressure.
•
Statement (b) is incorrect: According to Boyle's Law, when pressure increases, volume decreases; thus, descending from the upper atmosphere toward sea level under the weight of overlying air columns causes air to contract and compress, not expand.
Therefore, 'a is correct and b is incorrect' (Option 3).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Atmospheric air reaches maximum density and compression at sea level due to maximal atmospheric pressure; it expands and thins out with ascending altitude.