खालील विधाने विचारात घ्या : अ) अनुच्छेद-2 हे भारतीय संघाचा भाग नसलेल्या नवीन राज्यांच्या प्रवेशासंबंधी किंवा स्थापनेसंबंधी आहे. ब) अनुच्छेद-3 हे भारतीय संघाच्या अस्तित्वात असलेल्या राज्यांच्या स्थापनेसंबंधी अथवा त्यातील बदलासंबंधी आहे. क) भारतीय संसदेने राज्याचे क्षेत्रफळ, नाव आणि सीमा यामध्ये केलेले बदल संबंधीत राज्य विधीमंडळास नाकारण्याचा अधिकार आहे.. ड) राज्याच्या सीमे संदर्भातील राज्य विधीमंडळाने केलेल्या सुचनांचे/शिफारशींचे पालन करणे भारतीय संसदेवर बंधनकारक असते. वरीलपैकी कोणते विधान/ने बरोबर आहे/त ?
EN
Consider the following statements:
a) Article 2 relates to the admission or establishment of new States that are not part of the Union of India.
b) Article 3 relates to the establishment of or changes in the existing States of the Union of India.
c) The concerned State Legislature has the right to reject alterations in area, name and boundaries made by Parliament.
d) It is mandatory for Parliament to abide by recommendations/suggestions made by the State Legislature regarding its boundaries.
Which of the statement(s) is/are correct?
योग्य उत्तर पर्याय (२) अ आणि ब हे आहे.
स्पष्टीकरण:
•
विधान (अ) बरोबर आहे: संविधानाचे अनुच्छेद २ हे भारतीय संघराज्याचा भाग नसलेल्या बाह्य नवीन प्रदेशांना संघात समाविष्ट करून घेणे किंवा नवीन राज्य स्थापन करणे यासंबंधी आहे (उदा. सिक्कीम, गोवा इत्यादींचा प्रवेश).
•
विधान (ब) बरोबर आहे: संविधानाचे अनुच्छेद ३ हे भारतीय संघराज्यात आधीपासून समाविष्ट असणाऱ्या अंतर्गत राज्यांची पुनर्रचना, नवीन राज्य निर्मिती, सीमा किंवा नावातील बदल यासंबंधी आहे.
•
विधान (क) चुकीचे आहे: संसदेने राज्याच्या क्षेत्रफळात, नावात किंवा सीमेत केलेले बदल फेटाळण्याचा किंवा नाकारण्याचा कोणताही कायदेशीर अधिकार राज्य विधिमंडळास नसतो.
•
विधान (ड) चुकीचे आहे: राष्ट्रपतींनी संबंधित राज्य विधिमंडळाचे मत मागवले तरी राज्य विधिमंडळाच्या शिफारशी स्वीकारणे संसदेवर अजिबात बंधनकारक नसते.
•
म्हणून केवळ विधाने अ आणि ब बरोबर आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
अनुच्छेद २: बाह्य भूप्रदेशांचा भारतीय संघात प्रवेश/स्थापना.
•
अनुच्छेद ३: अंतर्गत राज्यांची पुनर्रचना (संसदेला साध्या बहुमताने अधिकार).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (2): a and b.
Explanation:
•
Statement (a) is correct: Article 2 relates to the admission or establishment of new States that were not previously part of the territory of the Union of India.
•
Statement (b) is correct: Article 3 empowers Parliament regarding internal reorganisations, formation of new States, and alteration of areas, boundaries, or names of existing constituent States.
•
Statement (c) is incorrect: The State Legislature has no constitutional power to reject or veto statutory changes made by Parliament under Article 3.
•
Statement (d) is incorrect: The views expressed by the State Legislature are purely advisory and not binding on Parliament or the President.
•
Hence, only statements (a) and (b) are correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Article 2: Deals with external territories joining the Union.
•
Article 3: Deals with internal territorial adjustments of existing States.