खालील विधाने विचारात घ्या : अ) चलेजाव आंदोलनात मुंबई प्रांताचे स्थान अग्रगण्य होते. ब) ब्रिटीश सरकारने म. गांधीना व पंडीत नेहरूंना अहमदनगरच्या तुरुंगात स्थानबध्द केले. क) मुंबई प्रांताच्या सातारा जिल्ह्यात प्रतिसरकारची स्थापना झाली. वरीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत?
EN
Consider the following statements:
a) Bombay Presidency occupied a forefront position in the Quit India Movement.
b) The British government detained Mahatma Gandhi and Pandit Nehru in Ahmednagar prison.
c) A Parallel Government (Prati-Sarkar) was established in Satara district of Bombay Presidency.
Which of the above statements are correct?
योग्य उत्तर: पर्याय (३) अ आणि क
सविस्तर विश्लेषण:
•
विधान अ चे विश्लेषण: 1942 च्या चलेजाव आंदोलनात मुंबई प्रांत (बॉम्बे प्रेसिडेन्सी) संपूर्ण देशात अग्रभागी होता. गोवालिया टँक येथून आंदोलनाची ठिणगी पडली. मुंबईतील गिरणी कामगारांचे संप, उषा मेहता यांचे भूमिगत काँग्रेस रेडिओ, आणि संपूर्ण महाराष्ट्रात पसरलेली चळवळ यामुळे मुंबई प्रांत क्रांतीचे केंद्र बनले. (विधान अ बरोबर आहे)
•
विधान ब चे विश्लेषण: 9 ऑगस्ट 1942 रोजी ब्रिटिश सरकारने महात्मा गांधींना पुण्याच्या आगाखान पॅलेस (Aga Khan Palace) येथे स्थानबद्ध केले (त्यांच्यासोबत कस्तुरबा गांधी आणि महादेवभाई देसाई होते), तर पंडित जवाहरलाल नेहरू, सरदार पटेल, मौलाना आझाद या काँग्रेस कार्यकारिणीच्या नेत्यांना अहमदनगरच्या भुईकोट किल्ल्यात कैदेत ठेवले. गांधीजींना अहमदनगर तुरुंगात ठेवले नव्हते. (विधान ब चुकीचे आहे)
•
विधान क चे विश्लेषण: मुंबई प्रांताच्या सातारा जिल्ह्यात क्रांतिसिंह नाना पाटील यांच्या नेतृत्वाखाली 1943 ते 1946 या काळात अत्यंत कणखर अशा 'प्रतिसरकार'ची (पत्री सरकार) स्थापना झाली. (विधान क बरोबर आहे)
•
म्हणून योग्य विधाने अ आणि क ही आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
अहमदनगरच्या तुरुंगात असतानाच पंडित जवाहरलाल नेहरूंनी आपला अजरामर ग्रंथ 'डिस्कव्हरी ऑफ इंडिया' (Discovery of India - भारताचा शोध) लिहून पूर्ण केला होता.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) a and c
Detailed Analysis:
•
Statement a is Correct: Bombay Presidency served as the epicentre and vanguard of the Quit India movement. The AICC session at Gowalia Tank launched the campaign, followed by widespread industrial general strikes, student marches, and the legendary underground Congress Radio.
•
Statement b is Incorrect: Following Operation Zero Hour on 9 August 1942, Mahatma Gandhi (along with Kasturba Gandhi and Mahadev Desai) was detained at the Aga Khan Palace in Pune. In contrast, Jawaharlal Nehru, Sardar Patel, Maulana Azad, and other Working Committee members were imprisoned in the Ahmednagar Fort. Gandhi was never held in Ahmednagar.
•
Statement c is Correct: In Satara district of Bombay Presidency, a remarkably organized parallel government (Prati-Sarkar) was established under Krantisinh Nana Patil from 1943 to 1946.
•
Therefore, statements a and c are correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
While incarcerated in Ahmednagar Fort between 1942 and 1945, Jawaharlal Nehru authored his classic historical work, 'The Discovery of India'.