खालील विधाने लक्षात घ्या. a. सध्या भारतीय राज्यघटनेच्या ८ व्या परिशिष्टामध्ये २२ भाषा नमूद केलेल्या आहेत. b. त्यापैकी कोंकणी आणि नेपाळी या भाषांचा समावेश ९२ वी घटनादुरुस्ती अधिनियम, २००३ नुसार करण्यात आला. वरीलपैकी कोणते विधान / विधाने योग्य आहेत ?
EN
Consider the following statements:
a. Currently, 22 languages are specified in the Eighth Schedule of the Constitution of India.
b. Among them, Konkani and Nepali were included by the 92nd Constitutional Amendment Act, 2003.
Which of the above statement(s) is/are correct?
योग्य उत्तर: पर्याय १ (फक्त a)
स्पष्टीकरण:
भारतीय राज्यघटनेच्या ८ व्या परिशिष्टातील भाषांसंदर्भातील विधानांचे विश्लेषण:
•
विधान a: *"सध्या भारतीय राज्यघटनेच्या ८ व्या परिशिष्टामध्ये २२ भाषा नमूद केलेल्या आहेत."* — बरोबर
•
मूळ राज्यघटनेत (१९५० मध्ये) ८ व्या परिशिष्टात १४ भाषा होत्या.
•
विविध घटनादुरुस्त्यांनी त्यात आणखी ८ भाषांची भर पडल्याने सध्या एकूण २२ भाषा अधिकृतपणे समाविष्ट आहेत.
•
विधान b: *"त्यापैकी कोंकणी आणि नेपाळी या भाषांचा समावेश ९२ वी घटनादुरुस्ती अधिनियम, २००३ नुसार करण्यात आला."* — चूक
•
कोंकणी, मणिपुरी आणि नेपाळी या तीन भाषांचा समावेश ७१ व्या घटनादुरुस्ती कायदा, १९९२ द्वारे करण्यात आला (लक्षात ठेवण्यासाठी: 'मीठ' किंवा 'KMN').
•
९२ व्या घटनादुरुस्ती कायदा, २००३ द्वारे बोडो, डोगरी, मैथिली आणि संथाली (लक्षात ठेवण्यासाठी: 'BDMS') या चार भाषांचा समावेश करण्यात आला होता.
त्यामुळे केवळ विधान 'a' योग्य असल्याने पर्याय १ (फक्त a) हे अचूक उत्तर आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
८ व्या परिशिष्टातील भाषांची घटनादुरुस्ती कालक्रमानुसार (अत्यंत महत्त्वाचे):
१.
२१ वी दुरुस्ती (१९६७): सिंधी (१५ वी भाषा).
२.
७१ वी दुरुस्ती (१९९२): कोंकणी, मणिपुरी, नेपाळी (KMN - ३ भाषा).
३.
९२ वी दुरुस्ती (२००३): बोडो, डोगरी, मैथिली, संथाली (BDMS - ४ भाषा).
•
एकूण भाषा: १४ + १ + ३ + ४ = २२ भाषा.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 1 (फक्त a - Only a)
Explanation:
Let us evaluate both statements regarding the Eighth Schedule of the Indian Constitution:
•
Statement a: *"Currently, 22 languages are specified in the Eighth Schedule of the Constitution of India."* — Correct
•
Originally, the Constitution recognized 14 languages. With subsequent amendments, the tally currently stands at 22 constitutional languages.
•
Statement b: *"Among them, Konkani and Nepali were included by the 92nd Constitutional Amendment Act, 2003."* — Incorrect
•
Konkani, Manipuri, and Nepali were added by the 71st Constitutional Amendment Act, 1992 (Mnemonic: KMN).
•
The 92nd Constitutional Amendment Act, 2003 added four different languages: Bodo, Dogri, Maithili, and Santhali (Mnemonic: BDMS).
Since only statement 'a' is correct, Option 1 (Only a) is the right answer.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Language Amendments to memorize:
•
21st Amendment (1967): Sindhi
•
71st Amendment (1992): Konkani, Manipuri, Nepali (KMN)
•
92nd Amendment (2003): Bodo, Dogri, Maithili, Santhali (BDMS)