खालील विधाने विचारात घ्या : अ. लिंगाधारित मानव विकास निर्देशांक हा आरोग्य, शिक्षण, सबलीकरण आणि श्रम बाजार यांचा संयुक्त निर्देशांक आहे. ब. वरील चार घटकांचा विचार केल्यास स्त्री-पुरुषांतील असमानतेमुळे मानव विकासावर प्रतिकूल परिणाम होतो.
EN
Consider the following statements :a. Gendered Human Development Index is a composite index of health, education, empowerment and labor market.B. Considering the above four factors, inequality between men and women adversely affects human development.
योग्य उत्तर पर्याय (३) अ आणि ब दोन्हीही बरोबर आहेत हे आहे.
स्पष्टीकरण:
•
विधान अ बरोबर आहे: संयुक्त राष्ट्र विकास कार्यक्रमाच्या (UNDP) लिंगभाव असमानता निर्देशांकामध्ये (Gender Inequality Index - GII) आणि लिंगाधारित मानव विकास निर्देशांकात स्त्रियांच्या वंचिततेचे मापन मुख्यत्वे आरोग्य (प्रजनन आरोग्य), शिक्षण, सबलीकरण (संसदेतील प्रतिनिधित्व) आणि श्रम बाजार (सहभाग दर) या चार प्रमुख घटकांच्या आधारे केले जाते.
•
विधान ब बरोबर आहे: जेव्हा स्त्री आणि पुरुष यांच्यात शिक्षण, आरोग्य सेवा, आर्थिक निर्णय प्रक्रिया आणि रोजगाराच्या संधींमध्ये असमानता असते, तेव्हा देशातील मानवी संसाधनांचा पूर्ण वापर होऊ शकत नाही, ज्यामुळे संपूर्ण मानव विकासाच्या प्रक्रियेवर प्रतिकूल (वाईट) परिणाम होतो.
•
त्यामुळे दोन्ही विधाने पूर्णपणे बरोबर आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
GII (Gender Inequality Index) २०१० च्या मानव विकास अहवालात सुरू करण्यात आला.
•
GII चे मूल्य ० ते १ दरम्यान असते. मूल्य जितके जास्त, तितकी लिंगभाव विषमता अधिक असते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (3): Both A and B are correct.
Explanation:
•
Statement a is correct: The composite framework measuring gender disparities in human development (such as UNDP's Gender Inequality Index - GII) synthesizes achievements and deprivations across health (reproductive health), education, empowerment (parliamentary representation), and labour market participation.
•
Statement b is correct: Deep-rooted disparities between men and women in education, health access, political representation, and employment constrain human potential and national productivity, exerting severe adverse impacts on overall human development.
•
Therefore, both statements A and B are correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
GII was introduced by UNDP in the 2010 Human Development Report.
•
GII values range from 0 to 1, where 0 indicates perfect gender equality and 1 indicates complete inequality.