खालील विधाने विचारात घ्या. (अ) मानवी विकास निर्देशांक हा आरोग्य, शिक्षण आणि राहणीमान यांचा संयुक्त निर्देशांक आहे. (ब) राहणीमानाचे मोजमाप हे दरडोई स्थूल देशांतर्गत उत्पादन याच्या आधारे केले जाते. पर्यायी उत्तरे:
EN
Consider the following statements. (a) Human Development Index is a composite index of health, education and standard of living. (b) Standard of living is measured on the basis of per capita gross domestic product. Alternative Answers:
योग्य उत्तर पर्याय (१) (अ) फक्त बरोबर आहे हे आहे.
स्पष्टीकरण:
•
विधान (अ) बरोबर आहे: संयुक्त राष्ट्र विकास कार्यक्रमाचा (UNDP) मानव विकास निर्देशांक (HDI) हा आरोग्य, शिक्षण आणि राहणीमान या तीन मूलभूत घटकांचा संयुक्त निर्देशांक आहे.
•
विधान (ब) चुकीचे आहे: राहणीमानाचे (Standard of Living) मोजमाप दरडोई स्थूल देशांतर्गत उत्पादन (GDP) यावरून केले जात नाही; तर २०१० पासून त्याचे मोजमाप दरडोई स्थूल राष्ट्रीय उत्पन्न [Gross National Income (GNI) per capita in PPP $] याच्या आधारे केले जाते. (जीडीपी देशांतर्गत उत्पादन मोजतो, तर जीएनआय देशातील नागरिकांचे एकूण वास्तव उत्पन्न मोजतो).
•
म्हणून केवळ विधान (अ) बरोबर आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
२०१० पूर्वी: दरडोई GDP (PPP $) वापरला जात असे.
•
२०१० पासून: दरडोई GNI (PPP $) वापरला जातो.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (1): (A) only is correct.
Explanation:
•
Statement (a) is correct: The Human Development Index (HDI) is a composite index summarizing achievements in three dimensions: Health, Education, and Standard of Living.
•
Statement (b) is INCORRECT: In the modern HDI methodology (since 2010), the standard of living dimension is measured by Gross National Income (GNI) per capita (PPP $), NOT by Gross Domestic Product (GDP). GNI accounts for international net factor income flows, reflecting the true command over resources enjoyed by residents.
•
Therefore, only statement (a) is correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Under the post-2010 revised methodology, UNDP replaced GDP per capita with GNI per capita in Purchasing Power Parity (PPP) dollars.