खालील विधाने विचारात घ्या : अ) भारतात 2012-14 मधील सरासरी लिंगोतर प्रमाण (Sec Ra tio) हजार पुरुष जन्माच्या तुलनेत महिला जन्मदर हा 906 होता तो 2014-16 मध्ये घट होवून 898 झालेला आहे. ब) नुकत्याच निती आयोगाने घोषित केलेल्या आरोग्य निर्देशांकानुसार भारतात मुलींचा जन्मदर (SRB) मुलांच्या तुलनेत 21 पैकी 17 मोठ्या राज्यात घटला आहे. पर्यायी उत्तरे: 1: विधान अ बरोबर, ब चूक 2: विधान ब बरोबर, अ चूक 3: दोन्हीही विधाने चुकीची 4: दोन्हीही विधाने बरोबर
EN
Consider the following statements:
a) In India, the sex ratio at birth (SRB) per 1,000 males dropped from 906 in 2012-14 to 898 in 2014-16.
b) According to the Health Index released by NITI Aayog, the sex ratio at birth declined in 17 out of 21 large states.
Answer options:
1: Statement a is correct, b is incorrect
2: Statement b is correct, a is incorrect
3: Both statements are incorrect
4: Both statements are correct
योग्य उत्तर दोन्हीही विधाने बरोबर (पर्याय 4) आहे.
•
विधानांचे विश्लेषण:
•
विधान अ सत्य आहे: नमुना नोंदणी पद्धती (SRS) नुसार भारतातील जन्मावेळचे लिंगगुणोत्तर (Sex Ratio at Birth - SRB) 2012-14 मध्ये 906 होते, ज्यामध्ये घसरण होऊन 2014-16 या कालावधीत ते 898 प्रति 1,000 मुले इतके खाली आले.
•
विधान ब सत्य आहे: नीती आयोगाच्या (NITI Aayog) 'Healthy States, Progressive India' (आरोग्य निर्देशांक) अहवालानुसार, देशातील 21 मोठ्या राज्यांपैकी 17 राज्यांमध्ये जन्माच्या वेळच्या लिंगगुणोत्तरात (SRB) घट नोंदवली गेली. यात गुजरातमध्ये सर्वाधिक 53 गुणांची घट झाली होती.
•
त्यामुळे दोन्ही विधाने वस्तुस्थितीनुसार बरोबर आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
जन्माच्या वेळचे लिंगगुणोत्तर (SRB - Sex Ratio at Birth) हे स्त्रीभ्रूणहत्या आणि लिंग निवडीचा थेट निर्देशांक आहे. बेटी बचाओ बेटी पढाओ (2015) अभियानामुळे 2018-20 च्या SRS मध्ये हे प्रमाण पुन्हा 907 पर्यंत सुधारले आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Both statements are correct (Option 4).
•
Analysis of Statements:
•
Statement a is correct: According to the Sample Registration System (SRS), India's Sex Ratio at Birth (SRB) dropped from 906 girls per 1,000 boys in 2012–14 to 898 in 2014–16.
•
Statement b is correct: NITI Aayog's comprehensive Health Index report highlighted that SRB saw a substantial decline in 17 out of 21 large states, with Gujarat witnessing the steepest fall of 53 points.
•
Both statements are factually sound.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Sex Ratio at Birth (SRB) is monitored under SRS and the Beti Bachao Beti Padhao flagship scheme to counter prenatal sex determination and female foeticide.