🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) Group C Pre 2018 MEDIUM

खालील विधाने विचारात घ्या: अ. 1976 मध्ये, सामान्य लेखा खाते नियंत्रण नावाच्या संस्थेची स्थापना झाली, ब. सामान्य लेखा खाते नियंत्रण संख्या ही संघीय सरकारच्या विनियोग खाते आणि वित्तीय खाते यांची संक्षिप्त रचना तयार करते. क. सामान्य लेखा खाते नियंत्रण संस्थेचे विनियोग लेखा परीक्षण आणि नियामक लेखा परीक्षण करण्याचे वैधानिक कर्तव्य आहे. वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने असत्य आहे/आहेत?

EN Consider the following statements : a. In October 1976, an organisation named Controller General of Accounts was set up. b. The Controller General of Accounts prepares a condensed form of the Appropriation Accounts and Financial Accounts of the Union Government. c. The appropriation audit and regulatory audit are the statutory duties of the CGA. Which of the statement/s given above is/are incorrect?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
अ आणि ब
a and b
B
फक्त अ
Only a
C
ब आणि क
b and c
D
वरीलपैकी एकही नाही
None of the above
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर अ आणि ब आहे.

Key Points

• महानियंत्रक
• श्री दीपक दास यांनी नवीन महानियंत्रक (CGA) म्हणून पदभार स्वीकारला.
• महानियंत्रक यांचा आदेश राज्यघटनेच्या कलम 150 मधून प्राप्त झाला आहे.
• CGA ची कर्तव्ये आणि जबाबदाऱ्या या वैधानिक आदेशामध्ये नमूद केल्या आहेत, ज्याचा समावेश व्यवसाय नियम 1961 मध्ये करण्यात आला आहे. म्हणून, विधान (अ) अयोग्य आहे.
• 1971 च्या नियंत्रक आणि महालेखा परीक्षक (कर्तव्य, अधिकार आणि सेवा शर्ती) कायद्याने लेखा आणि लेखापरीक्षण विभक्त करण्याची आवश्यकता स्थापित केली.
• महानियंत्रक (CGA), वित्त मंत्रालयाच्या व्यय विभागातील, भारत सरकारचे प्रमुख लेखा सल्लागार आहेत आणि तांत्रिकदृष्ट्या सक्षम व्यवस्थापन लेखा प्रणाली स्थापन आणि देखरेख करण्यासाठी जबाबदार आहेत. म्हणून, विधान (ब) अयोग्य आहे.
• CGA ही स्वतंत्र संस्था किंवा घटनात्मक संस्था नाही. ही संस्था खर्च विभागाच्या अखत्यारीत येते.
• भारताचे नियंत्रक आणि महालेखा परीक्षक (CAG) यांच्या सल्ल्यानुसार, राष्ट्रपती सरकारी लेखासंबंधीची सामान्य तत्त्वे स्थापित करतात, ज्यांचे नियमन CGA द्वारे केले जाते.
• विनियोग लेखा परीक्षण आणि नियामक लेखा परीक्षण ही CGA ची वैधानिक कर्तव्ये आहेत. म्हणून, विधान (क) योग्य आहे.
• CGA हे भारत सरकारचे प्रमुख लेखा सल्लागार आहेत. त्याचे कार्यालय हे व्यय विभाग, वित्त मंत्रालय, GOI मध्ये आहे.
• CGA च्या कार्यालयाला तांत्रिकदृष्ट्या सक्षम व्यवस्थापन लेखा प्रणाली स्थापन आणि देखरेख करण्याचे आदेश आहेत.
• हे केंद्र सरकारचे हिशेब तयार करून सादर करते.
• हे तिजोरी नियंत्रण आणि अंतर्गत लेखापरीक्षणांचे प्रभारी आहे.
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is a and b.

Key Points

• Controller General of Accounts
• Shri Deepak Das takes charge as the new Controller General of Accounts (CGA).
• The mandate of the Controller General of Accounts is derived from Article 150 of the Constitution.
• The duties and responsibilities of CGA are outlined in this statutory mandate, which is incorporated in the Allocation of Business Rules 1961. Hence, statement (a) is incorrect.
• The Comptroller and Auditor General's (Duties, Powers, and Conditions of Service) Act of 1971 established the need for accounting and audit to be separated.
• The Controller General of Accounts (CGA), in the Ministry of Finance's Department of Expenditure, is the Principal Accounting Adviser of the Government of India and is responsible for establishing and maintaining a technically sound Management Accounting System. Hence, statement (b) is incorrect.
• The CGA is neither an independent body nor a constitutional body. It falls under the purview of the Department of Expenditure.
• On the advice of the Comptroller and Auditor General of India (CAG), the President establishes general principles of government accounting, which the CGA maintains.
• The appropriation audit and regulatory audit are the statutory duties of the CGA. Hence, statement (c) is correct.
• The CGA is the Principal Accounting Adviser to the Government of India. The office is in the Department of Expenditure, Ministry of Finance, GOI.
• The office of the CGA has the mandate to establish and maintain a technically sound Management Accounting system.
• It also prepares and submits the accounts of the Central Government.
• It is also in charge of the exchequer control and internal audits.
format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✓ पर्याय (1) अ आणि ब (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर अ आणि ब आहे.
⚠️ पर्याय (2) फक्त अ (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) ब आणि क (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) वरीलपैकी एकही नाही (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC गट क पूर्व परीक्षा २०१८ मूळ पेपर (दि. १० जून, २०१८)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC गट क पूर्व परीक्षा २०१८ मूळ पेपर (दि. १० जून, २०१८)
quiz 99 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 99 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC गट क पूर्व परीक्षा २०१८ मूळ पेपर (दि. १० जून, २०१८)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC गट क पूर्व परीक्षा २०१८ मूळ पेपर (दि. १० जून, २०१८)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC गट क पूर्व परीक्षा २०१८ मूळ पेपर (दि. १० जून, २०१८)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC गट क पूर्व परीक्षा २०१८ मूळ पेपर (दि. १० जून, २०१८)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'MPSC गट क पूर्व परीक्षा २०१८ मूळ पेपर (दि. १० जून, २०१८)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →