खालील विधाने विचारात घ्या : (a) पत पत्रे देणे हे व्यापारी बँकेचे प्राथमिक कार्य आहे. (b) व्यापारी बँकांच्या चालू खाते ठेवी आणि बचत खाते ठेवी यामध्ये काहीही फरक नाही. (c) देशाच्या मध्यवर्ती बँकेकडून पतपैसा निर्माण केला जातो. वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने असत्य आहे/आहेत?
EN
Consider the following statements : (a) Issuing letters of credit is the primary function of a commercial bank. (b) There is no difference between current account deposits and savings account deposits of commercial banks. (c) Credit money is created by the central bank of a country. Which of the above statement/s is/are false?
योग्य उत्तर: पर्याय ४ (वरील सर्व)
सविस्तर विश्लेषण:
दिलेली तिन्ही विधाने असत्य (चुकीची) आहेत:
•
(a) असत्य: पत पत्रे देणे (Letters of Credit - LC) हे व्यापारी बँकेचे 'प्राथमिक कार्य' नसून गौण / दुय्यम / एजन्सी कार्य (Secondary / Agency Function) आहे. बँकेची प्राथमिक कार्ये केवळ 'ठेवी स्वीकारणे' आणि 'कर्ज देणे' ही आहेत.
•
(b) असत्य: चालू खाते आणि बचत खाते ठेवींमध्ये मोठा फरक असतो. चालू खात्यावर (Current Account) अमर्याद व्यवहार करता येतात व कोणतेही व्याज मिळत नाही; तर बचत खात्यावर (Savings Account) व्यवहारांवर मर्यादा असतात आणि व्याज दिले जाते.
•
(c) असत्य: पतपैसा (Credit Money) हा देशाच्या मध्यवर्ती बँकेकडून नव्हे, तर व्यापारी बँकांकडून (Commercial Banks) कर्जवाटपाच्या प्रक्रियेतून निर्माण केला जातो. मध्यवर्ती बँक केवळ कायदेशीर चलन (High Powered Money - $M_0$) निर्माण करते.
तिन्ही विधाने असत्य असल्याने पर्याय ४ हे योग्य उत्तर आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
पैशाची निर्मिती: मध्यवर्ती बँक 'आधार पैसा' (Base Money / $M_0$) निर्माण करते, तर व्यापारी बँका 'पतपैसा' (Credit Creation) निर्माण करतात.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 4 (All of the above)
Detailed Analysis:
All three statements are conceptually false:
•
(a) is false: Issuing Letters of Credit (LCs) is an agency / secondary function of commercial banks, NOT a primary function (primary functions are accepting deposits and making advances).
•
(b) is false: Significant differences exist: Current accounts cater to businesses, allow overdrafts, carry transaction flexibility, and pay zero interest; Savings accounts cater to individuals and earn interest.
•
(c) is false: Credit money / bank money (derivative deposits) is created by commercial banks through fractional reserve lending. The Central Bank creates High-Powered Money ($M_0$ / Currency).
Thus, all three statements are false.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Central Bank issues high-powered/fiat money; Commercial Banks generate secondary credit money via the money multiplier process.