खालील विधाने विचारात घ्या : अ) प्रकाश किरणे एका पारदर्शक माध्यमातून दुसऱ्या माध्यमात जाताना त्यांचा मार्ग बदलतो. ब) वेगवेगळ्या माध्यमामधे प्रकाशाचा वेग वेगवेगळा असतो. खालीलपैकी योग्य पर्याय निवडा:
EN
Consider the following statements : a) Light rays change their path when passing from one transparent medium to another. b) Speed of light varies in different mediums. Select the correct option from the following:
योग्य उत्तर: पर्याय १ (विधान अ सत्य असून त्याचे योग्य स्पष्टीकरण ब हे होय)
स्पष्टीकरण:
•
विधानांचे विश्लेषण:
•
विधान अ सत्य आहे: प्रकाश किरणे जेव्हा एका पारदर्शक माध्यमातून दुसऱ्या माध्यमात तिरपी प्रवेश करतात, तेव्हा त्यांचा मूळ मार्ग बदलतो (प्रकाशाचे अपवर्तन / Refraction).
•
विधान ब सत्य आहे आणि ते योग्य कारण आहे: वेगवेगळ्या माध्यमांची प्रकाशीय घनता (Optical Density) भिन्न असल्यामुळे वेगवेगळ्या माध्यमांमध्ये प्रकाशाचा वेग वेगवेगळा असतो.
•
वेगामध्ये होणाऱ्या या बदलामुळेच प्रकाशाची दिशा बदलते. त्यामुळे विधान अ सत्य असून ब हे त्याचे योग्य वैज्ञानिक स्पष्टीकरण आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
माध्यम बदलताना प्रकाशाचा वेग बदलतो, म्हणूनच प्रकाशाचे किरण दिशा बदलतात (अपवर्तन होते).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 1 (Statement A is true and its correct explanation is B / विधान अ सत्य असून त्याचे योग्य स्पष्टीकरण ब हे होय)
Explanation:
•
Scientific Analysis:
•
Statement (a) is TRUE: Light rays bend and deviate from their initial straight path when transitioning obliquely between transparent media of differing optical densities (Refraction).
•
Statement (b) is TRUE and is the direct causal explanation: The speed of light changes as it moves between media ($v = c/n$). This wave velocity differential across the wavefront causes the wave trajectory to bend.
•
Thus, Statement A is true and Statement B is its correct explanation.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Light bends during refraction because the speed of light varies across different optical media.