खालील विधाने विचारात घ्या : a. एमील डरखीमने समान मुल्यांचे सामाजिक ऐक्यभावाच्या दृष्टीने असलेले महत्व स्पष्ट केले. b. टॉलकॉट पार्सन्सच्या मते समाजव्यवस्थेचा मुख्य आधार हा 'समान मुल्ये आणि नियमने' हाच असतो. वरीलपैकी कोणते विधान / विधाने बरोबर आहे/आहेत ?
EN
Consider the following statements:
a. Émile Durkheim highlighted the importance of shared values for social solidarity.
b. According to Talcott Parsons, 'shared values and norms' are the primary basis of a social system.
Which of the above statements is/are correct?
समान मूल्ये आणि समाजव्यवस्था - विचारवंतांचे दृष्टिकोन:
1.
विधान a (सत्य): फ्रेंच समाजशास्त्रज्ञ एमील डरखीम (Émile Durkheim) यांनी आपल्या 'डिव्हिजन ऑफ लेबर इन सोसायटी' आणि धर्मविषयक सिद्धांतात स्पष्ट केले की, 'सामूहिक जाणिवा' (Collective Conscience) आणि समान नैतिक मूल्ये हीच समाजात सामाजिक ऐक्यभाव (Social Solidarity) टिकवून ठेवतात.
2.
विधान b (सत्य): अमेरिकन समाजशास्त्रज्ञ टॉलकॉट पार्सन्स (Talcott Parsons) यांच्या कार्यात्मक सिद्धांतानुसार (Structural Functionalism), कोणत्याही समाजव्यवस्थेचा (Social System) मुख्य आधार हा 'समान मूल्ये आणि नियमनांचे संस्थातीकरण' (Institutionalization of shared values and norms) हाच असतो.
दोन्ही विधाने समाजशास्त्रीय सिद्धांतानुसार सत्य आहेत.
म्हणून 'वरीलपैकी सर्व' (पर्याय 3) हे अचूक उत्तर आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
डरखीमने यांत्रिक ऐक्यभाव (Mechanical Solidarity) आणि सेंद्रिय ऐक्यभाव (Organic Solidarity) अशा ऐक्यभावाच्या दोन संकल्पना मांडल्या आहेत.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Shared Values and Social System - Durkheim and Parsons:
1.
Statement a (True): Émile Durkheim argued that social solidarity is fundamentally rooted in a 'collective conscience'—a shared framework of core beliefs and values that binds individuals together.
2.
Statement b (True): Talcott Parsons, in his Structural-Functional theory, posited that the integration and equilibrium of any social system fundamentally depend on value-consensus and institutionalized norms.
Since both statements a and b accurately reflect classical sociological theories, 'All of the above' (Option 3) is the correct choice.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Durkheim formulated the concepts of 'Mechanical Solidarity' (traditional societies with uniform values) and 'Organic Solidarity' (modern specialized societies).