खालील विधाने विचारात घ्या : अ. मंत्र्यांची नियुक्ती राज्यपालांकडून केली जाते. ब. राज्य विधीमंडळाच्या नामनिर्देशीत व्यक्तीला मंत्री म्हणून नेमता येत नाही क. मंत्र्यांचे वेतन आणि भत्ते राज्यपालांकडून निश्चित केले जातात. ड. मंत्री राज्य विधीमंडळाच्या कामकाजात भाग घेवू शकतात. वरीलपैकी कोणते विधाने बरोबर आहेत ?
EN
Consider the following statements:
a. Ministers are appointed by the Governor.
b. A nominated member of the State Legislature cannot be appointed as a Minister.
c. Salaries and allowances of Ministers are determined by the Governor.
d. Ministers can participate in the proceedings of the State Legislature.
Which of the above statements are correct?
स्पष्टीकरण:
योग्य उत्तर पर्याय ४ (अ आणि ड) आहे.
•
विधानांचे विश्लेषण:
•
विधान (अ) बरोबर आहे: कलम १६४(१) नुसार मंत्र्यांची नियुक्ती मुख्यमंत्र्यांच्या सल्ल्याने राज्यपालांकडून केली जाते.
•
विधान (ब) चूक आहे: विधानपरिषदेच्या नामनिर्देशित (Nominated) सदस्यालाही मंत्री म्हणून नियुक्त करता येते. राज्यघटनेत निवडून आलेले सदस्य आणि नामनिर्देशित सदस्य असा कोणताही भेद मंत्रिपदासाठी केलेला नाही.
•
विधान (क) चूक आहे: मंत्र्यांचे वेतन आणि भत्ते राज्यपालांकडून ठरवले जात नाहीत, तर ते कलम १६४(५) नुसार राज्याच्या विधिमंडळाद्वारे (State Legislature) कायद्याने निश्चित केले जातात.
•
विधान (ड) बरोबर आहे: कलम १७७ नुसार कोणताही मंत्री विधिमंडळाच्या कोणत्याही सभागृहाच्या कामकाजात आणि चर्चेत भाग घेऊ शकतो.
•
त्यामुळे बरोबर विधाने अ आणि ड आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
कलम १६४(५) नुसार मंत्र्यांचे वेतन आणि भत्ते ठरवण्याचा अधिकार राज्यपालांना नसून राज्याच्या विधिमंडळाला असतो. विधिमंडळ कायदा करून ते वेळोवेळी सुधारते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Explanation:
The correct answer is Option 4 (a and d).
•
Analysis of Statements:
•
Statement (a) is correct: Under Article 164(1), Ministers are appointed by the Governor on the advice of the Chief Minister.
•
Statement (b) is incorrect: A nominated member of the State Legislature (such as a nominated MLC) can legitimately be appointed as a Minister. The Constitution draws no distinction between elected and nominated legislators for ministerial eligibility.
•
Statement (c) is incorrect: Salaries and allowances of Ministers are NOT determined by the Governor; under Article 164(5), they are determined from time to time by the State Legislature by law.
•
Statement (d) is correct: Under Article 177, every Minister has the right to attend, speak, and participate in the proceedings of both Houses of the State Legislature.
•
Therefore, statements (a) and (d) are correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Remuneration of state ministers is legislated by the State Legislature (Article 164(5)) and charged upon the Consolidated Fund of the State.