भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था Rajyaseva Mains 2021 MEDIUM

खालील विधाने विचारात घ्या : अ) नागपूर करार हा सप्टेंबर 1953 मध्ये झाला त्याने मराठी भाषिकांचे लगतच्या प्रदेशांचे मिळून महाराष्ट्र राज्य निर्मितीला चालना मिळाली. ब) नागपूर करारातील सर्वात प्रमुख कलमानुसार महाराष्ट्र राज्य विधानसभेचे दरवर्षी नागपूर येथे अधिवेशन घेणे आवश्यक होते. क) मुख्यमंत्री वाय.बी. चव्हाण यांच्या नेतृत्वाखाली द्विभाषिक मुंबई राज्याची स्थापना 1मे, 1956 रोजी झाली ड) एस्.एम्. जोशी यांच्या अध्यक्षतेखाली भरलेल्या विविध पक्षांच्या बैठकीत पुणे येथे 6 फेब्रुवारी, 1956 रोजी संयुक्त महाराष्ट्र समितीची स्थापना झाली. वरीलपैकी कोणती विधाने बिनचूक आहेत ?

EN Consider the following statements: a) Nagpur Pact was signed in September 1953, giving momentum to the formation of Maharashtra State comprising contiguous Marathi-speaking areas. b) Under the most prominent clause of the Nagpur Pact, it was required to hold an annual session of the Maharashtra State Legislative Assembly in Nagpur. c) The bilingual Bombay State was established on 1 May 1956 under the leadership of Chief Minister Y. B. Chavan. d) Samyukta Maharashtra Samiti was formed on 6 February 1956 in Pune in an all-party meeting chaired by S. M. Joshi. Which of the above statements are correct?
✓
फक्त अ आणि ब Only a and b
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
B
अ, ब आणि क a, b and c
C
ब, क आणि ड b, c and d
D
वरील सर्व All of the above
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय (१) फक्त अ आणि ब हे आहे.

स्पष्टीकरण:

• विधान अ बरोबर आहे: २८ सप्टेंबर १९५३ रोजी नागपूर करार (Nagpur Pact) झाला, ज्यावर पश्चिम महाराष्ट्र, विदर्भ आणि मराठवाडा या तिन्ही मराठी भाषिक भागांच्या नेत्यांनी स्वाक्षऱ्या केल्या. या कराराने संयुक्त महाराष्ट्र निर्मितीला भक्कम अधिष्ठान मिळवून दिले.
• विधान ब बरोबर आहे: नागपूर करारातील प्रमुख अटीनुसार, नागपूरला महाराष्ट्राची उपराजधानीचा दर्जा देणे आणि विधिमंडळाचे वर्षातून किमान एक अधिवेशन नागपूर येथे घेणे बंधनकारक करण्यात आले.
• विधान क चुकीचे आहे: द्विभाषिक मुंबई राज्याची स्थापना १ मे १९५६ रोजी झाली नाही, तर १ नोव्हेंबर १९५६ रोजी झाली.
• विधान ड चुकीचे आहे: ६ फेब्रुवारी १९५६ रोजी पुणे येथे झालेल्या सर्वपक्षीय बैठकीत संयुक्त महाराष्ट्र समितीची स्थापना झाली, परंतु या बैठकीचे अध्यक्ष एस. एम. जोशी नसून केशवराव जेधे होते (एस. एम. जोशी हे उपाध्यक्ष होते).
• म्हणून केवळ अ आणि ब ही विधाने बरोबर आहेत.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
• नागपूर करार: २८ सप्टेंबर १९५३. स्वाक्षरीकर्ते: भाऊसाहेब हिरे, यशवंतराव चव्हाण, रामराव देशमुख, पंजाबराव देशमुख, देवीसिंग चौहान इत्यादी.
• संयुक्त महाराष्ट्र समिती स्थापना: ६ फेब्रुवारी १९५६ (अध्यक्ष: केशवराव जेधे, सरचिटणीस: एस. एम. जोशी).
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option (1): Only a and b.

Explanation:

• Statement a is correct: The historic Nagpur Pact was signed on 28 September 1953 by leaders from Western Maharashtra, Vidarbha, and Marathwada, creating the political blueprint for the unified state of Maharashtra.
• Statement b is correct: A cardinal clause of the Nagpur Pact stipulated that Nagpur would be the second capital and at least one official session of the State Legislature must be held in Nagpur every year.
• Statement c is INCORRECT: The bigger bilingual Bombay State came into existence on 1 November 1956 (under the States Reorganisation Act), NOT on 1 May 1956.
• Statement d is INCORRECT: The Samyukta Maharashtra Samiti was established on 6 February 1956 in Pune, but the founding President was Keshavrao Jedhe (S. M. Joshi was the General Secretary/Vice-President).
• Therefore, only statements a and b are correct.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip
• Nagpur Pact date: 28 September 1953.
• Bilingual Bombay State established: 1 November 1956.
• Samyukta Maharashtra Samiti founded: 6 February 1956 under Keshavrao Jedhe.
जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →