खालील विधाने विचारात घ्या : अ) रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाची स्थापना 1 एप्रिल, 1935 रोजी झाली. ब) रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाचे राष्ट्रीयीकरण 1950 मध्ये झाले. क) भारत सरकारच्या वित्त मंत्रालयाकडून एक रुपयाची नोट आणि सर्व परिमाण नाणी जारी केली जातात. वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने असत्य आहे/ आहेत? पर्यायी उत्तरे
EN
Consider the following statements :a) Reserve Bank of India was established on April 1, 1935. b) Reserve Bank of India was nationalized in 1950. c) One rupee note and coins of all denominations are issued by the Ministry of Finance, Government of India. Which of the above statement/s is/are false? Alternative answers
स्पष्टीकरण:
योग्य उत्तर पर्याय ४ म्हणजेच फक्त ब (विधान 'ब' असत्य आहे) हे आहे.
१.
विधानांची सत्यता पडताळणी:
•
विधान अ सत्य: हिल्टन यंग आयोगाच्या शिफारशीनुसार आरबीआयची स्थापना १ एप्रिल १९३५ रोजी झाली.
•
विधान ब असत्य: आरबीआयचे राष्ट्रीयीकरण १९५० मध्ये झाले नसून १ जानेवारी १९४९ रोजी झाले (रिझर्व्ह बँक सार्वजनिक मालकीकडे हस्तांतरण कायदा, १९४८ अन्वये). त्यामुळे हे विधान असत्य आहे.
•
विधान क सत्य: नाणी कायदा व चलन नियमांनुसार भारतातील १ रुपयाची नोट आणि सर्व नाणी ही भारत सरकारच्या वित्त मंत्रालयाकडून जारी केली जातात (१ रुपयाच्या नोटेवर वित्त सचिवांची स्वाक्षरी असते, आरबीआय गव्हर्नरची नाही).
अतः विचारलेल्या प्रश्नानुसार 'फक्त ब' हे विधान असत्य आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
आरबीआय स्थापना: १ एप्रिल १९३५
•
आरबीआय राष्ट्रीयीकरण: १ जानेवारी १९४९
•
१ रुपयाची नोट व सर्व नाणी: वित्त मंत्रालय, भारत सरकार (स्वाक्षरी: वित्त सचिव)
•
२ रु. ते ५०० रु. नोटा: आरबीआय (स्वाक्षरी: आरबीआय गव्हर्नर).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Explanation:
The correct option is 4, i.e., Only b (फक्त ब is false).
1.
Verification of Facts:
•
Statement (a) is True: The Reserve Bank of India commenced operations on 1 April 1935 under the RBI Act, 1934.
•
Statement (b) is False: The RBI was nationalized on 1 January 1949 (under the Reserve Bank of India - Transfer to Public Ownership Act, 1948), NOT in 1950.
•
Statement (c) is True: The One Rupee note and all metallic coins in India are issued by the Ministry of Finance, Government of India (bearing the signature of the Finance Secretary).
Therefore, only statement (b) is false.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
RBI Establishment: 1 April 1935
•
RBI Nationalization: 1 January 1949
•
Re. 1 note & coins: Issued by Ministry of Finance (signed by Finance Secretary)
•
Rs. 2 and higher notes: Issued by RBI (signed by Governor).