खालील विधानांचा विचार करा : (a) महाराष्ट्रात सर्वाधिक पाऊस सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील आंबोली येथे पडतो. (b) आंबोलीच्या तीन बाजूंनी डोंगर व वाऱ्याच्या प्रवेशाची बाजू मोकळी आहे. पर्यायी उत्तरे :
EN
Consider the following statements:
(a) The highest rainfall in Maharashtra is recorded at Amboli in Sindhudurg district.
(b) Amboli is flanked by hills on three sides with an open entrance facing the oncoming monsoon winds.
Which of the following evaluations is correct?
•
विधान (a) बरोबर आहे: महाराष्ट्रात सर्वाधिक सरासरी पाऊस (सुमारे ७,५०० मिमी) सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील आंबोली येथे पडतो.
•
विधान (b) बरोबर आहे: आंबोली हे सह्याद्रीच्या घळीत तीन बाजूंनी उंच पर्वतांनी वेढलेले असून पश्चिमेकडील अरबी समुद्राची बाजू वाऱ्यांसाठी मोकळी आहे. यामुळे अरबी समुद्रावरून येणारे बाष्पयुक्त मान्सून वारे या फनेलसारख्या आकारात अडकतात आणि अचानक उंचावर उचलले जाऊन मुसळधार प्रतिरोध पाऊस देतात.
म्हणून दोन्ही विधाने बरोबर असून दुसरे विधान पहिल्याचे योग्य भौगोलिक स्पष्टीकरण आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
आंबोलीच्या तीन बाजूंनी असणारी डोंगरांची रचना एका नरसाळ्यासारखे (Funnel) काम करते, ज्यामुळे बाष्पयुक्त ढग कोंडले जाऊन तीव्र प्रतिरोध पर्जन्य (Orographic Rainfall) पडतो.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
•
Statement (a) is correct: Amboli in Sindhudurg district logs the highest annual rainfall in Maharashtra (~7,500 mm).
•
Statement (b) is correct: Amboli occupies a horseshoe-shaped amphitheater flanked by high ridges on three sides with an open western mouth facing the Arabian Sea. This funnel configuration intercepts moisture-heavy south-west monsoonal currents, compelling rapid vertical orographic uplift that triggers colossal condensation and rainfall.
Hence, both statements are correct, and (b) provides the exact scientific explanation for (a).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The funnel-shaped topography of Amboli entraps maritime monsoon winds against the Sahyadri scarp, making it Maharashtra's wettest precipitation hotspot.