🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
अर्थव्यवस्था व नियोजन Rajyaseva Mains 2023 MEDIUM

खालील विधाने विचारात घ्या. a. सुधारित व्याज सबव्हेंशन योजना ही शेतकऱ्यांना अनुदानित व्याज दरात दीर्घकालीन पत पुरवठा करते. b. या योजनेंतर्गत जर एखाद्या शेतकऱ्याने वेळेवर कर्जाची परतफेड केली तर त्याला वार्षिक 4 टक्के दराने कर्ज मिळते.

EN Consider the following statements: a. The Modified Interest Subvention Scheme provides long-term credit to farmers at subsidized interest rates. b. Under this scheme, if a farmer repays the loan on time, they get the loan at an effective interest rate of 4% per annum.
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
केवळ a योग्य आहे
Only a is correct
B
केवळ b योग्य आहे
Only b is correct
C
दोन्ही a आणि b योग्य आहेत
Both a and b are correct
D
वरीलपैकी कोणतेही योग्य नाही
Neither a nor b is correct
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: केवळ b योग्य आहे (पर्याय २)

स्पष्टीकरण:

• सुधारित व्याज सबव्हेंशन योजना (Modified Interest Subvention Scheme - MISS):
• ही योजना शेतकऱ्यांना अल्पमुदतीचे पीक कर्ज (Short-term crop loan) सवलतीच्या दरात उपलब्ध करून देण्यासाठी आहे, दीर्घकालीन कर्जासाठी नाही. त्यामुळे विधान (a) चुकीचे आहे.
• योजनेंतर्गत शेतकऱ्यांना ₹३ लाखांपर्यंतचे अल्पमुदतीचे पीक कर्ज ७% वार्षिक व्याजदराने उपलब्ध होते.
• जर शेतकऱ्याने कर्जाची वेळेवर परतफेड (Prompt Repayment) केली, तर त्याला अतिरिक्त ३% व्याज सवलत (Incentive) मिळते.
• यामुळे शेतकऱ्याला प्रत्यक्ष निव्वळ ४% वार्षिक दराने कर्ज मिळते. त्यामुळे विधान (b) पूर्णपणे बरोबर आहे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

केंद्र सरकारने सुरू केलेली व्याज सबव्हेंशन योजना नाबार्ड (NABARD) आणि आरबीआय (RBI) मार्फत राबविली जाते. त्वरित परतफेड करणाऱ्या शेतकऱ्यांना ३% अतिरिक्त सूट मिळून प्रभावी व्याजदर अवघा ४% राहतो.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Only b is correct (Option 2)

Explanation:

• Modified Interest Subvention Scheme (MISS):
• The scheme provides short-term crop loans (up to ₹3 lakh) to farmers at subsidized interest rates, not long-term credit. Therefore, statement (a) is incorrect.
• The baseline interest rate is 7% per annum for loans up to ₹3 lakh.
• An additional 3% prompt repayment incentive is provided to farmers who repay their loans on or before the due date.
• Thus, the effective interest rate for prompt-paying farmers comes down to 4% per annum. Therefore, statement (b) is correct.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Under the Modified Interest Subvention Scheme, the central government offers an upfront subvention of 1.5% to financial institutions and an additional 3% subvention to prompt farmers, achieving an effective 4% interest rate for short-term agricultural credit.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) केवळ a योग्य आहे (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
✓ पर्याय (2) केवळ b योग्य आहे (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** केवळ b योग्य आहे (पर्याय २)
⚠️ पर्याय (3) दोन्ही a आणि b योग्य आहेत (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) वरीलपैकी कोणतेही योग्य नाही (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'कृषी पतपुरवठा, नाबार्ड (NABARD) व ग्रामीण वित्तसंस्था' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट ४ (पेपर २: अर्थशास्त्र व विज्ञान तंत्रज्ञान)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट ४ (GS-4: अर्थव्यवस्था व विज्ञान तंत्रज्ञान)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
अर्थव्यवस्था व नियोजन विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
भारतीय अर्थव्यवस्था व नियोजन विशेष चाचणी ०२
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: कृषी पतपुरवठा, नाबार्ड (NABARD) व ग्रामीण वित्तसंस्था

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'कृषी पतपुरवठा, नाबार्ड (NABARD) व ग्रामीण वित्तसंस्था' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: अर्थव्यवस्था व नियोजन विषयांतर्गत 'कृषी पतपुरवठा, नाबार्ड (NABARD) व ग्रामीण वित्तसंस्था' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: अर्थव्यवस्था व नियोजन विषयातील 'कृषी पतपुरवठा, नाबार्ड (NABARD) व ग्रामीण वित्तसंस्था' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'कृषी पतपुरवठा, नाबार्ड (NABARD) व ग्रामीण वित्तसंस्था' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →