🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) Group C Pre 2019 MEDIUM

खालील विधाने विचारात घ्या. (a) औद्योगिक धोरण ठराव 1956 चा उद्देश प्रादेशिक समानतेला चालना देणे हा होता. (b) 1955 मध्ये ग्राम व लघुउद्योग समितीला कर्वे समिती असेही म्हटले गेले. (c) लघु-औद्योगिक युनिटमध्ये जास्तीत जास्त दहा कोटी रुपये गुंतवणुकीला परवानगी आहे. वरीलपैकी कोणते विधान/ने योग्य आहे/आहेत?

EN Consider the following statements. (a) The purpose of Industrial Policy Resolution 1956 was to promote regional equality. (b) In 1955 the Village and Small Scale Industries Committee also called the Karve Committee. (c) In a small-scale industrial unit maximum investment allowed is rupees ten crore. Which of the statement/s given above is/are correct?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
(a) आणि (b)
(a) and (b)
B
(b) आणि (c)
(b) and (c)
C
(a) आणि (c)
(a) and (c)
D
वरील सर्व
All of the above
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर (a) आणि (b) आहे

Key Points

• औद्योगिक धोरण ठराव 1956​
• अर्थव्यवस्थेच्या अत्युच्च उंचीवर नियंत्रण ठेवण्याच्या राज्याच्या उद्दिष्टानुसार, 1956 चा औद्योगिक धोरण ठराव स्वीकारण्यात आला.
• प्रादेशिक समानता वाढवणे हा या धोरणाचा उद्देश होता. (विधान a योग्य आहे).
• या ठरावाने दुसऱ्या पंचवार्षिक योजनेचा पाया तयार केला, ज्या योजनेने समाजाच्या समाजवादी प्रारूपाचा पाया तयार करण्याचा प्रयत्न केला.
• खाजगी क्षेत्रासाठी उद्योगांची एक श्रेणी सोडली असली तरी, परवाना प्रणालीद्वारे हे क्षेत्र राज्य नियंत्रणाखाली ठेवले गेले.
• सरकारकडून परवाना घेतल्याशिवाय नवीन उद्योगाला परवानगी नव्हती.
• या धोरणाचा वापर मागासलेल्या प्रदेशातील उद्योगांना चालना देण्यासाठी केला गेला; आर्थिकदृष्ट्या मागासलेल्या भागात औद्योगिक युनिट स्थापन केल्यास परवाना मिळणे सोपे होते. याशिवाय, अशा युनिट्सना कर लाभ आणि कमी दरात वीज अशा काही सवलती देण्यात आल्या होत्या.
• 1955 मध्ये, ग्राम आणि लघुउद्योग समिती, ज्याला कर्वे समिती देखील म्हणतात, ग्रामीण विकासाला चालना देण्यासाठी लघुउद्योग वापरण्याची शक्यता लक्षात घेतली. (विधान b योग्य आहे)
• युनिटच्या मालमत्तेवर जास्तीत जास्त गुंतवणुकीची परवानगी म्हणून ‘लघु-उद्योग’ ची व्याख्या केली जाते. 1950 मध्ये एक लघु-उद्योग युनिट ते होते ज्यामध्ये जास्तीत जास्त पाच लाख रुपये गुंतवले जातात. (विधान c अयोग्य आहे)
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is (a) and (b).

Key Points

• Industrial Policy resolution 1956
• In accordance with the goal of the state controlling the commanding heights of the economy, the Industrial Policy Resolution of 1956 was adopted.
• The purpose of this policy was to promote regional equality. (Statement a is correct).
• This resolution formed the basis of the Second Five Year Plan, the plan which tried to build the basis for a socialist pattern of society.
• Although there was a category of industries left to the private sector, the sector was kept under state control through a system of licenses.
• No new industry was allowed unless a license was obtained from the government.
• This policy was used for promoting industry in backward regions; it was easier to obtain a license if the industrial unit was established in an economically backward area. In addition, such units were given certain concessions such as tax benefits and electricity at a lower tariff.​
• In 1955, the Village and Small-scale Industries Committee, also called the Karve Committee, noted the possibility of using small-scale industries for promoting rural development. (Statement b is correct)
• A ‘small-scale industry’ is defined as the maximum investment allowed on the assets of a unit. In 1950 a small-scale industrial unit was one which invested a maximum of rupees five lakhs. (Statement c is incorrect)
format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✓ पर्याय (1) (a) आणि (b) (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर (a) आणि (b) आहे
⚠️ पर्याय (2) (b) आणि (c) (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) (a) आणि (c) (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) वरील सर्व (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC गट क पूर्व परीक्षा २०१९ मूळ पेपर (दि. १६ जून, २०१९)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC गट क पूर्व परीक्षा २०१९ मूळ पेपर (दि. १६ जून, २०१९)
quiz 99 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 99 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC गट क पूर्व परीक्षा २०१९ मूळ पेपर (दि. १६ जून, २०१९)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC गट क पूर्व परीक्षा २०१९ मूळ पेपर (दि. १६ जून, २०१९)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC गट क पूर्व परीक्षा २०१९ मूळ पेपर (दि. १६ जून, २०१९)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC गट क पूर्व परीक्षा २०१९ मूळ पेपर (दि. १६ जून, २०१९)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'MPSC गट क पूर्व परीक्षा २०१९ मूळ पेपर (दि. १६ जून, २०१९)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →