खालील विधाने विचारात घ्या : अ) राज्यांच्या राजकोषीय व्यवस्थापनात भारतीय रिझर्व्ह बँक महत्वाची भूमिका पार पडते. ब) राज्यांच्या बाजार कर्ज उभारणीत मदत करण्याचे महत्वाचे कार्य भारतीय रिझर्व्ह बँक करते. क) भारतीय रिझर्व्ह बँक वर्षातुन दोन वेळा राज्य वित्त सचिवांची सभा मुंबई येथील मुख्यालयात आयोजित करते. वरीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत ?
EN
Consider the following statements : a) The Reserve Bank of India plays an important role in the fiscal management of the states. b) The Reserve Bank of India plays an important role in helping the states raise market credit.
स्पष्टीकरण:
योग्य उत्तर पर्याय ४ म्हणजेच वरील सर्व आहे.
१.
विधानांची सत्यता पडताळणी:
•
विधान अ बरोबर: रिझर्व्ह बँक ही घटक राज्यांची बँक आणि वित्तीय सल्लागार म्हणून कार्य करते. राज्यांचे रोख शिल्लक सांभाळणे, अर्थसंकल्पीय तूट व्यवस्थापित करणे व ओव्हरड्राफ्ट सुविधा पुरवणे यांत आरबीआय महत्त्वाची भूमिका बजावते.
•
विधान ब बरोबर: राज्य सरकारांना विकासकामांसाठी बाजारातून कर्ज उभारण्यासाठी (State Development Loans - SDLs) रोख्यांचे लिलाव आयोजित करण्याचे व कर्ज उभारणी व्यवस्थापनाचे काम आरबीआय करते.
•
विधान क बरोबर: केंद्र व राज्य सरकारांच्या राजकोषीय समन्वयासाठी आरबीआय वर्षातून दोन वेळा 'राज्य वित्त सचिवांची परिषद' (Conference of State Finance Secretaries) आपल्या मुंबईतील मुख्यालयात आयोजित करते.
अतः वरील सर्व विधाने पूर्णपणे सत्य आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
राज्य सरकारांचे कर्ज रोखे = State Development Loans (SDL).
•
राज्यांसाठी तात्पुरती रोखता सुविधा = Ways and Means Advances (WMA) आणि Overdraft (OD) सुविधा (RBI द्वारे पुरवली जाते).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Explanation:
The correct option is 4, i.e., All of the above (वरील सर्व).
1.
RBI's Role in State Fiscal Affairs:
•
Statement (a) is Correct: Under Section 21A of the RBI Act, the Reserve Bank conducts the general banking business and fiscal management for state governments by agreement.
•
Statement (b) is Correct: The RBI manages the market borrowing programs of state governments by issuing and auctioning State Development Loans (SDLs) on the E-Kuber platform.
•
Statement (c) is Correct: To institutionalize structural coordination on debt sustainability, market borrowings, and fiscal health, the RBI organizes the Conference of State Finance Secretaries twice a year at its Mumbai headquarters.
Therefore, all three statements are correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
State government market debt = State Development Loans (SDLs).
•
Short-term mismatch facility = Ways and Means Advances (WMA) provided by RBI.