सराव केंद्र ➔
भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था Rajyaseva Mains 2018 MEDIUM

खालील विधाने विचारात घ्या : अ) भारताच्या संसदेद्वारा करण्यात आलेले क्षेत्रातील, नावातील आणि सीमेतील बदल नाकारण्याचा अधिकार संबंधित राज्याच्या राज्य विधिमंडळास आहे. ब) राज्याच्या सीमेबाबतीत संबंधित राज्य विधिमंडळाने केलेल्या सूचनांचे पालन करणे भारतीय संसदेवर बंधनकारक आहे. वरीलपैकी कोणते विधान/ने बरोबर आहे/त?

EN Consider the following statements: a) The State Legislature has the right to reject changes in area, name and boundary made by the Parliament of India. b) It is mandatory for the Indian Parliament to follow suggestions made by the concerned State Legislature regarding state boundaries. Which of the statement(s) is/are correct?
A
फक्त अ Only a
B
फक्त ब Only b
C
अ आणि ब a and b
✓
दोन्हीही चुकीची Both are incorrect
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (4) दोन्हीही चुकीची

सविस्तर स्पष्टीकरण:

1. विधान अ चुकीचे आहे: कलम ३ अन्वये संसदेने राज्याच्या क्षेत्रात, नावात किंवा सीमेत केलेल्या बदलांना नाकारण्याचा कोणताही कायदेशीर किंवा घटनात्मक अधिकार संबंधित राज्य विधिमंडळास नाही.
2. विधान ब चुकीचे आहे: राष्ट्रपतींनी संबंधित राज्य विधिमंडळाकडे मतासाठी विधेयक पाठवले तरीही, राज्य विधिमंडळाने केलेल्या सूचना किंवा दुरुस्त्या स्वीकारणे भारतीय संसदेवर अजिबात बंधनकारक नसते. संसद त्या सूचना स्वीकारू शकते किंवा फेटाळू शकते.

त्यामुळे दोन्हीही विधाने चुकीची आहेत.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

सर्वोच्च न्यायालयाने स्पष्ट केले आहे की कलम ३ अंतर्गत राज्य विधिमंडळाचा अभिप्राय केवळ सल्लागार (Advisory) स्वरूपाचा असतो. संसद पूर्णपणे सार्वभौम असून राज्यांचे नकाशे बदलण्यासाठी संसदेला साध्या बहुमताचीच आवश्यकता असते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (4) Both are incorrect

Detailed Explanation:

1. Statement a is incorrect: The State Legislature has NO constitutional power or legal right to veto or reject changes in its area, name, or boundary enacted by Parliament under Article 3.
2. Statement b is incorrect: The views or suggestions expressed by the State Legislature are purely advisory and NOT binding on the President or Parliament. Parliament can proceed with the original bill regardless of state opposition.

Therefore, both statements are incorrect.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

The Indian Constitution empowers Parliament to unilaterally redraw the boundaries of any State, which is why India is termed a 'destruction-prone federation' of units under an indestructible Union.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →