खालील विधाने विचारात घ्या : (a) स्वजलधारा कार्यक्रम त्वरित ग्रामीण पाणीपुरवठा कार्यक्रमाचा भाग म्हणून सुरू झाला. (b) स्वजलधारा कार्यक्रमाचा उद्देश विकेंद्रित आणि समुदाय व्यवस्थापित ग्रामीण पाणीपुरवठा कार्यक्रमांना प्रोत्साहन देणे आहे. (c) स्वजलधारा कार्यक्रमात 30 टक्के सामुदायिक योगदान आहे आणि केंद्र सरकारचे अनुदान म्हणून प्रकल्प खर्च 70 टक्के पुरविते. वरीलपैकी कोणते विधान/ने योग्य आहे/आहेत?
EN
Consider the following statements : (a) The Swajaladhara program was started as part of the Immediate Rural Water Supply Programme. (b) The Swajaladhara program aims to promote decentralized and community-managed rural water supply programmes. (c) The Swajaladhara program has 30 per cent community contribution and the Central Government provides 70 per cent of the project cost as subsidy. Which of the above statement/s is/are correct?
स्वजलधारा ग्रामीण पाणीपुरवठा कार्यक्रम (Swajaldhara):
१.
विधान (a): पंतप्रधान अटलबिहारी वाजपेयी यांनी २५ डिसेंबर २००२ रोजी त्वरित ग्रामीण पाणीपुरवठा कार्यक्रमाचा (ARWSP) भाग म्हणून 'स्वजलधारा' कार्यक्रम सुरू केला. (विधान बरोबर)
२.
विधान (b): या कार्यक्रमाचा मूळ उद्देश ग्रामीण पाणीपुरवठा योजनांचे विकेंद्रीकरण करणे आणि गावातील समुदायाच्या/ग्रामपंचायतीच्या व्यवस्थापनाखाली पाणीपुरवठा योजना राबविणे हा होता. (विधान बरोबर)
३.
विधान (c): स्वजलधारा कार्यक्रमात सामुदायिक योगदान १० टक्के (१०%) होते, आणि केंद्र सरकार ९०% अनुदान देत असे. विधानात '३० टक्के सामुदायिक योगदान आणि ७० टक्के केंद्र' अशी चुकीची आकडेवारी दिली आहे. त्यामुळे विधान (c) चूक आहे.
म्हणून विधाने (a) आणि (b) योग्य आहेत (पर्याय १).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
स्वजलधारा कार्यक्रम (२५ डिसेंबर २००२): ग्रामीण भागात समुदाय-व्यवस्थापित पाणीपुरवठा योजना; यात समुदायाचे योगदान १०% आणि केंद्र सरकारचे अनुदान ९०% होते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Swajaldhara Rural Drinking Water Programme:
1.
Statement (a): Launched by Prime Minister Atal Bihari Vajpayee on 25 December 2002 as a reform-driven component of the Accelerated Rural Water Supply Programme (ARWSP). Hence statement (a) is correct.
2.
Statement (b): Aimed at transitioning from a supply-driven government contractor model to a decentralized, demand-responsive, and community-managed drinking water supply system through Gram Panchayats. Hence statement (b) is correct.
3.
Statement (c): Financing norms mandated a 10% community capital contribution (5% in SC/ST habitations), with the Central Government providing the remaining 90% as capital grant. The statement's claim of 30%/70% is factually incorrect.
Therefore, statements (a) and (b) are correct (Option 1).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Swajaldhara was rolled out on 25 December 2002 as a community-owned drinking water scheme with a 10% village community contribution and 90% central grant.