खालील विधाने विचारात घ्या : अ) मूल्यवर्धित कर (VAT) ही बहुउद्देशीय कर गोळा करणारी पद्धती आहे. ब) अ-मूल्यवर्धित कर ही एकल-बिंदू करभरणा करणारी पद्धती आहे. क) मूल्यवर्धित करांच्या अंमलबजावणी मुळे गरीब लोकांच्या राहणीमानात सुधारणा आणि खरेदीशक्तात वाढ होईल. वरीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत?
EN
Consider the following statements :a) Value added tax (VAT) is a multi-purpose tax collection system.b) Non-value added tax is a single-point taxation system.c) Implementation of value added taxes will improve the living standards and increase the purchasing power of poor people. Which of the above statements is correct?
योग्य उत्तर: (1) फक्त अ व ब
स्पष्टीकरण:
•
व्हॅट आणि पारंपारिक विक्रीकर तुलना:
•
(अ) योग्य: मूल्यवर्धित कर (VAT) ही बहु-बिंदू (Multi-point) कर गोळा करणारी पद्धती आहे, कारण वस्तूच्या उत्पादनापासून अंतिम ग्राहकापर्यंत प्रत्येक मूल्यवर्धन टप्प्यावर (Value addition stage) हा कर आकारला जातो आणि इनपुट टॅक्स क्रेडिट (ITC) दिले जाते.
•
(ब) योग्य: पारंपारिक विक्रीकर ही एकल-बिंदू (Single-point) कर प्रणाली होती, जिथे केवळ एकाच विशिष्ट टप्प्यावर (उदा. उत्पादक किंवा प्रथम विक्रेता) कर आकारला जात असे.
•
(क) अयोग्य: व्हॅट हा वस्तूंच्या उपभोगावर आकारला जाणारा अप्रत्यक्ष कर असल्यामुळे तो प्रामुख्याने प्रतिगामी (Regressive) ठरतो. त्यामुळे व्हॅटच्या अंमलबजावणीने गरिबांची खरेदीक्षमता थेट वाढत नाही.
•
म्हणून फक्त 'अ' व 'ब' ही विधाने बरोबर आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
व्हॅटचे मुख्य वैशिष्ट्य म्हणजे प्रत्येक टप्प्यावरील इनपुट टॅक्स क्रेडिट (ITC) मुळे करावर कर (Cascading Effect) आकारला जात नाही.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: (1) A and B only
Explanation:
•
Structural Differences: VAT vs. Traditional Sales Tax:
•
Statement a is correct: Value Added Tax (VAT) is a multi-point tax system where tax is collected at every successive stage of the production and distribution chain, allowing offsetting Input Tax Credit (ITC).
•
Statement b is correct: Non-VAT (traditional single-point sales tax) was levied only at a single specified stage (either manufacturing or first-point wholesale).
•
Statement c is incorrect: As an indirect consumption levy, VAT is inherently regressive and does not intrinsically boost the purchasing power or standard of living of low-income consumers.
•
Therefore, only statements A and B are correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The core mechanism of VAT is the provision of Input Tax Credit (ITC), which prevents the cascading "tax on tax" distortion.