खालील विधाने विचारात घ्या : a. मुल्ये हीच वर्तन विषयक नियमांचे वा सामाजिक नियमांचे आधार असतात. b. मुल्ये ही व्यक्तीच्या व्यक्तीमत्वाचा भाग बनलेली असतात. c. कोणत्याही समाजाची मुल्ये ही संघटित स्वरूपात असतात व परस्पर संबंधित मुल्यांची मिळूनच मुल्य व्यवस्था बनलेली असते. वरीलपैकी कोणती विधान / विधाने बरोबर आहे/आहेत ?
EN
Consider the following statements:
a. Values are the foundation of behavioral rules or social norms.
b. Values become an integral part of an individual's personality.
c. The values of any society exist in an organized structure, and interrelated values constitute a value system.
Which of the above statements is/are correct?
मूल्यांचे स्वरूप (Nature of Values) - विधानांचे विश्लेषण:
1.
विधान a (सत्य): मूल्ये (Values) हीच समाजमान्य वर्तनविषयक नियमांचे आणि सामाजिक नियमनांचे (Norms) मूळ आधार असतात; मूल्यांवरूनच नियमने आकारास येतात (उदा. 'जीवनाची पवित्रता' हे मूल्य आहे, तर 'हत्या करू नये' हे नियमन आहे).
2.
विधान b (सत्य): बालपणापासून होणाऱ्या सामाजिकीकरणामुळे मूल्ये ही व्यक्तीच्या व्यक्तिमत्त्वाचा आणि अंतर्मनाचा अविभाज्य भाग बनतात.
3.
विधान c (सत्य): कोणत्याही समाजातील मूल्ये ही सुटी सुटी नसून परस्पर संबंधित व संघटित स्वरूपात असतात, ज्यांच्या एकत्रित संचाला 'मूल्य व्यवस्था' (Value System) म्हटले जाते.
म्हणून तीनही विधाने (a, b आणि c) पूर्णपणे बरोबर आहेत.
त्यामुळे 'a, b आणि c' (पर्याय 2) हे अचूक उत्तर आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
मूल्ये (Values) ही 'काय इष्ट आहे' (What is desirable) हे सांगतात, तर नियमने (Norms) 'कसे वागावे' (How to behave) याचे नियम ठरवतात.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Sociological Dimensions of Values - Statement Verification:
1.
Statement a (True): Values provide the foundational justification for social norms and rules of conduct (e.g., respect for life is a value; the prohibition against homicide is the corresponding norm).
2.
Statement b (True): Through internalization, values become constitutive components of an individual's personality and worldview.
3.
Statement c (True): Values in any society are not isolated; they are organized into an interrelated, coherent structure termed the 'value system'.
All three statements (a, b, and c) are accurate.
Therefore, 'a, b and c' (Option 2) is the correct answer.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Values define what is socially desirable or worthy, whereas norms provide explicit situational guidelines for action.