लोकसंख्या वाढ आणि आर्थिक विकास यातील संबंधासंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या : अ) लोकसंख्या वाढ ही भूमी श्रम प्रमाणामध्ये घट घडवून आर्थिक विकासास खीळ घालते. ब) लोकसंख्या वाढ तिच्या भांडवल निर्मितीवरील प्रतिकूल परिणामामुळे आर्थिक विकासास चालना देते. वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने बरोबर आहे/त ?
EN
Consider the following statements regarding the relationship between population growth and economic development:
a) Population growth hinders economic development by causing a decline in the land-man ratio.
b) Population growth promotes economic development due to its adverse effect on capital formation.
Which of the above statement(s) is/are correct?
लोकसंख्या वाढ आणि आर्थिक विकास संबंध:
१.
विधानांचे विश्लेषण:
•
विधान अ: "लोकसंख्या वाढ ही भूमी-श्रम प्रमाणामध्ये घट घडवून आर्थिक विकासास खीळ घालते." — बरोबर. वाढत्या लोकसंख्येमुळे शेतीजमिनीचे तुकडीकरण होते, दरडोई जमीन कमी होते आणि प्रच्छन्न बेरोजगारी वाढून विकास मंदावतो.
•
विधान ब: "लोकसंख्या वाढ तिच्या भांडवल निर्मितीवरील प्रतिकूल परिणामामुळे आर्थिक विकासास चालना देते." — चूक. भांडवल निर्मितीवर प्रतिकूल परिणाम झाल्यास विकासास खीळ बसते, चालना मिळत नाही.
म्हणून, फक्त अ बरोबर आहे (पर्याय १).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
कमी विकसित देशांमध्ये लोकसंख्या वाढीमुळे भूमी-श्रम प्रमाण (Land-man ratio) आणि दरडोई भांडवल उपलब्धता घटते, ज्यामुळे आर्थिक विकासाचा वेग मंदावतो.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Population Growth and Economic Development:
1.
Analysis of Statements:
•
Statement a: Population growth hinders economic development by causing a decline in the land-labor ratio — Correct. High population pressure reduces arable land per capita, fragments holdings, and increases disguised unemployment.
•
Statement b: Promotes economic development due to adverse effects on capital formation — Incorrect. Impairing capital formation damages economic growth rather than promoting it.
Therefore, Only a is correct (Option 1).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
In capital-scarce agrarian economies, rapid population growth dilutes capital and the land-man ratio, hindering developmental productivity.