खालील विधाने विचारात घेऊन योग्य पर्याय निवडा: १. मेंडेलिव्हची आवर्तसारणी ही मूलद्रव्यांच्या अणुवस्तुमानावर (Atomic Mass) आधारित होती. २. आधुनिक आवर्तसारणीमध्ये स्कॅन्डियम (Sc, Z = 21) या मूलद्रव्याला त्याच्या गुणधर्मांनुसार योग्य स्थान प्राप्त झाले.
EN
Consider the following statements and choose the correct option:
1. Mendeleev's periodic table was based on the atomic masses of elements.
2. In the modern periodic table, Scandium (Sc, Z = 21) received its proper placement corresponding to its electronic configuration and properties.
बरोबर उत्तर पर्याय (३) आहे.
स्पष्टीकरण:
•
विधान १ बरोबर आहे: दिमित्री मेंडेलिव्ह यांनी १८६९ मध्ये मूलद्रव्यांची आवर्तसारणी ही त्यांच्या अणुवस्तुमानाच्या (Atomic mass) चढत्या क्रमाने मांडली होती.
•
विधान २ बरोबर आहे: मेंडेलिव्हने 'इका-बोरॉन' म्हणून ज्या मूलद्रव्याचे भाकीत केले होते, ते मूलद्रव्य म्हणजे स्कॅन्डियम ($_{21}Sc$) होय. आधुनिक आवर्तसारणीत अणुअंक २१ असणाऱ्या स्कॅन्डियमला d-खंडातील पहिल्या संक्रमण श्रेणीत (आवर्तन ४, गट ३) अतिशय योग्य व नैसर्गिक स्थान मिळाले.
•
त्यामुळे दोन्ही विधाने पूर्णपणे सत्य आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
स्कॅन्डियम ($Sc$) हे d-खंडातील पहिले संक्रमण मूलद्रव्य असून त्याचे इलेक्ट्रॉनिक संरूपण $[Ar] 3d^1 4s^2$ असे आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (3).
Explanation:
•
Statement 1 is correct: Dmitri Mendeleev organized his pioneering 1869 periodic table based on increasing atomic mass.
•
Statement 2 is correct: Scandium ($_{21}Sc$), originally predicted by Mendeleev as 'Eka-Boron', seamlessly found its rightful position in the modern periodic table based on its atomic number $Z = 21$ in Period 4, Group 3 (first transition series of the d-block).
•
Both statements are factually correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Scandium ($_{21}Sc$) is the very first 3d transition metal, with the ground-state electron configuration $[Ar] 3d^1 4s^2$.