खालील विधाने विचारात घ्या व त्यांतील असत्य (चुकीची) विधाने ओळखा: (अ) स्टेनलेस स्टीलला निकेलच्या उपस्थितीमुळे कठीणपणा (Hardness) प्राप्त होतो. (ब) ड्युरॅल्युमिन या वजनाने हलक्या व मजबूत संमिश्राचा वापर विमानाचे सुटे भाग बनवण्यासाठी केला जातो. (क) असंतृप्त (Unsaturated) द्रावणात विरघळलेल्या द्राव्याच्या कमाल प्रमाणाला त्या द्रावणाची विद्राव्यता (Solubility) म्हणतात. पर्यायी उत्तरे:
EN
Consider the following statements and identify the INCORRECT statements:
(a) Nickel imparts hardness to stainless steel.
(b) Duralumin is an alloy used to manufacture aircraft components due to its high strength and lightness.
(c) The maximum amount of solute dissolved in an unsaturated solution is called its solubility.
Alternative Answers:
योग्य उत्तर पर्याय (३) फक्त (अ) आणि (क) हे आहे.
तपशीलवार विश्लेषण:
•
विधान (अ) असत्य आहे: पोलाद किंवा स्टेनलेस स्टीलला कठीणपणा (Hardness) हा प्रामुख्याने 'कार्बन' (Carbon) मुळे प्राप्त होतो. क्रोमियममुळे गंजरोधकता (Corrosion resistance) मिळते आणि निकेलमुळे चमक व तन्यता (Ductility/toughness) मिळते.
•
विधान (ब) सत्य आहे: ड्युरॅल्युमिन (ॲल्युमिनियम संमिश्र) हे वजनाने अत्यंत हलके परंतु पोलादाइतके मजबूत असल्याने विमानाचे सांगाडे आणि भागांसाठी आदर्श असते.
•
विधान (क) असत्य आहे: विद्राव्यता (Solubility) ही 'संपृक्त द्रावणात' (Saturated solution) विशिष्ट तापमानाला १०० ग्रॅम द्रावकात विरघळणाऱ्या द्राव्याचे महत्तम वस्तुमान असते, असंतृप्त द्रावणात नव्हे.
•
त्यामुळे विधाने (अ) आणि (क) असत्य आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
स्टेनलेस स्टील: क्रोमियम = गंज न लागणे. कार्बन = कठीणपणा. निकेल = चकाकी व मजबुती.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (3) Only (a) and (c) (both are incorrect).
Detailed Analysis:
•
Statement (a) is incorrect: Carbon is the element that imparts hardness and tensile strength to steel. Chromium provides corrosion resistance (passivating chromium oxide film), and Nickel provides ductility, lustre, and toughness.
•
Statement (b) is correct: Duralumin (95% Al, 4% Cu, 0.5% Mg, 0.5% Mn) is lightweight with exceptional strength-to-weight ratio, making it the premier material for aircraft structural fuselages.
•
Statement (c) is incorrect: Solubility is defined as the maximum mass of solute dissolved in 100 grams of solvent to form a SATURATED solution at a specified temperature, not an unsaturated solution.
•
Thus, statements (a) and (c) are incorrect.
Distractor Analysis:
•
Options 1, 2 & 4: Inaccurately evaluate the validity of statements (a), (b), and (c).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Stainless Steel: Chromium = Rust prevention (min 10.5%). Carbon = Hardness. Nickel = Lustre and ductility.