खालील विधानांचा विचार करून बिनचूक पर्यायांची निवड करा. अ) ज्या ठिकाणी खंडात उतार अतिशय रूंद असतो, त्या क्षेत्रामध्ये मत्स्य क्षेत्रे तयार होतात. ब) उबदार उष्णकटिबंधीय सागरी पाण्यामध्ये मासेमारी विकसित झालेली आहे. क) उष्ण आणि थंड समुद्र प्रवाहांच्या मिश्रणामधुन माश्यांसाठी वनस्पती खाद्य आणले जाते. ड) भारतामध्ये अंतर्गत मासेमारी इतर मासेमारी प्रकारांपेक्षा अधिक महत्त्वाची आहे. पर्यायी उत्तरे:
EN
Consider the following statements and select the correct option regarding global marine fisheries:
a) Commercial fishing grounds develop where the continental shelf is very wide.
b) Fisheries have developed in warm tropical marine waters.
c) The convergence of warm and cold ocean currents brings abundant plant/plankton food for fish.
d) In India, inland fisheries are more significant than other types.
Alternative Answers:
उत्तर: विधाने अ, ब आणि क सत्य आहेत. (पर्याय ४)
महत्त्वाचे मुद्दे:
•
विधान अ सत्य आहे: उथळ आणि विस्तीर्ण भूखंड मंचावर (Continental shelf - २०० मीटरपेक्षा कमी खोली) सूर्यप्रकाश तळापर्यंत पोहोचतो, ज्यामुळे प्लँक्टनची (प्लवक) वाढ होऊन जगातील सर्वोत्तम मासेमारी क्षेत्रे विकसित होतात (उदा. डॉगर बँक, ग्रँड बँक).
•
विधान ब सत्य आहे: उष्णकटिबंधीय प्रदेशात विविध प्रकारच्या माशांची विविधता आढळते आणि स्थानिक किनारपट्टीवर मासेमारी विकसित झाली आहे.
•
विधान क सत्य आहे: उष्ण आणि थंड समुद्र प्रवाहांच्या संगमावर (उदा. गल्फ स्ट्रीम व लॅब्राडोर प्रवाह; क्युरोशिओ व ओयाशिओ प्रवाह) पोषक घटकांचे अपवेलिंग होऊन मुबलक प्लँक्टन तयार होते, जे माशांचे मुख्य खाद्य असते.
•
त्यामुळे विधाने अ, ब आणि क सत्य आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
जगातील प्रमुख मासेमारी क्षेत्रे:
१.
विस्तीर्ण भूखंड मंच (उदा. उत्तर समुद्रातील डॉगर बँक).
२.
उष्ण व थंड प्रवाहांचा संगम (उदा. न्यूफाउंडलँडजवळील ग्रँड बँक).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Answer: Statements a, b and c are true. (Option 4)
Key Points:
•
Statement a is true: Shallow, extensive continental shelves (depth $<200\text{ m}$) allow solar penetration to foster phytoplankton and zooplankton growth, supporting major fishing grounds (e.g., Dogger Bank).
•
Statement b is true: Tropical warm waters exhibit high species biodiversity and support active artisanal and commercial fisheries.
•
Statement c is true: Confluence zones of warm and cold ocean currents (e.g., Gulf Stream and Labrador Current at Grand Banks; Kuroshio and Oyashio off Japan) trigger nutrient upwelling and massive plankton blooms.
•
Thus, statements a, b, and c are true.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Premier global fishing zones are found over broad continental shelves and at confluences of warm and cold ocean currents.