योग्य उत्तर: पर्याय (4) काहीही नाही
सविस्तर स्पष्टीकरण:
•
गाळाची मृदा (Alluvial Soils) - सर्व विधानांची सत्यता:
•
(a) सर्वात जास्त प्रसारित झालेली माती: ही मृदा भारताच्या एकूण भौगोलिक क्षेत्राच्या सुमारे 40% ते 45% (सुमारे 15 लाख चौ. किमी) क्षेत्र व्यापते (उत्तर भारतीय मैदाने, किनारी मैदाने व नदी खोरी). (सत्य)
•
(b) अतिशय सुपीक: नद्यांनी हिमालयातून व पठारावरून वाहून आणलेल्या समृद्ध गाळाच्या निक्षेपणामुळे ही मृदा अत्यंत सुपीक असते. (सत्य)
•
(c) बांगर आणि खादर वर्गीकरण: भूवैज्ञानिक वयानुसार जुन्या गाळाला बांगर (Bangar) आणि पुराच्या नवीन गाळाला खादर (Khadar) म्हणतात. (सत्य)
•
(d) खादर अधिक सुपीक: दरवर्षी नवीन पुराचा गाळ जमा होत असल्याने खादर माती ही बांगरपेक्षा (ज्यात चुनखडीचे खडे/कंकर असतात) अधिक सुपीक व कसदार असते. (सत्य)
•
(e) रासायनिक घटक: या मातीत पोटॅश, फॉस्फोरिक ॲसिड आणि चुना (Lime) यांचे प्रमाण पुरेसे असते, मात्र नायट्रोजन आणि सेंद्रिय घटकांची (Humus) कमतरता असते. (सत्य)
•
(f) पिकांसाठी आदर्श: उत्तम जलधारण आणि सुपीकतेमुळे ही माती ऊस, भात (धान), गहू, ताग आणि कडधान्यांच्या सखोल लागवडीसाठी अत्यंत आदर्श आहे. (सत्य)
•
सर्व विधाने सत्य असल्याने 'काय सत्य नाही' या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'काहीही नाही' (None of the above) हे आहे.
उत्तर भारतीय मैदानी प्रदेशाचे भूरूपीय पट्टे:
1.
भाबर (Bhabhar): शिवालिकच्या पायथ्याशी 8-10 किमी रुंद दगडगोट्यांचा पट्टा; नद्या येथे लुप्त होतात.
2.
तराई (Tarai): भाबरच्या दक्षिणेस दलदलीचा, घनदाट जंगलांचा पट्टा; नद्या पुन्हा पृष्ठभागावर येतात.
3.
बांगर (Bangar): जुन्या गाळाचा उंच पूरमैदानी पट्टा (कंकरयुक्त).
4.
खादर (Khadar): नद्यांच्या पात्राजवळील नवीन गाळाचा दरवर्षी नूतनीकरण होणारा सुपीक पट्टा.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) None
Detailed Explanation:
•
Alluvial Soils Profile - Absolute Validity of All Statements:
•
(a) Most widely distributed: Covers approximately 40% to 45% (~15 lakh sq. km) of India's total land area across the Indo-Gangetic-Brahmaputra plains, deltaic regions, and coastal strips. (True)
•
(b) Highly fertile: Formed by continuous fluvial depositions rich in fine mineral silt. (True)
•
(c) Age Classification: Geomorphologically divided into Bangar (older alluvium lying above flood levels) and Khadar (newer alluvium deposited on active floodplains). (True)
•
(d) Khadar fertility: Khadar is replenished annually by monsoon flood silt and has finer texture with fewer kankar nodules, making it distinctly more fertile than Bangar. (True)
•
(e) Chemical properties: Rich in potash, lime, and phosphoric acid, but characteristically deficient in nitrogen and humus. (True)
•
(f) Cropping suitability: Highly responsive to irrigation and intensive cultivation of wheat, paddy, sugarcane, jute, and pulses. (True)
•
Since all six statements (a through f) are entirely factually accurate, "None" of them is untrue.
Physiographic Subdivisions of Northern Alluvial Plains:
1.
Bhabhar: 8–10 km wide piedmont pebble zone along Shiwalik foothills; streams disappear underground.
2.
Tarai: Marshy, ill-drained jungle zone south of Bhabhar where streams re-emerge.
3.
Bangar: Older upland alluvium containing calcareous clay concretions (*Kankars*).
4.
Khadar: Low-lying floodplain zone renewed by annual seasonal floods.
