खालील विधाने विचारात घ्या. i. विधानसभा हे कायमस्वरूपी गृह आहे. ii. विधानसभेमध्ये सार्वत्रिक प्रौढ मताधिकारानुसार थेट निवडून आलेले जनतेचे प्रतिनिधि असतात. iii. विधानसभेची कमाल सदस्य संख्या ५०० आणि किमान सदस्य संख्या ६० ठरविण्यात आली आहे. iv. आणीबाणी उठविल्यानंतर सहा महिन्यांच्या काळात विधानसभेची निवडणूक झाली पाहिजे. वरीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत ?
EN
Consider the following statements:
(i) The Legislative Assembly is a permanent house.
(ii) The Legislative Assembly consists of representatives of the people directly elected on the basis of universal adult suffrage.
(iii) The maximum strength of the Legislative Assembly is fixed at 500 and the minimum strength at 60.
(iv) Elections to the Legislative Assembly must be held within six months after the revocation of an Emergency.
Which of the statements given above are correct?
अचूक उत्तर: पर्याय (२) फक्त ii, iii आणि iv
सविस्तर विश्लेषण:
•
विधानांची छाननी:
•
विधान (i) चुकीचे आहे: विधानसभा हे स्थायी सभागृह नाही; तिचा सामान्य कार्यकाळ ५ वर्षांचा असतो आणि ती मुदतीपूर्वी किंवा ५ वर्षांनंतर विसर्जित होते. (विधान परिषद हे स्थायी सभागृह असते).
•
विधान (ii) बरोबर आहे: अनुच्छेद १७०(१) नुसार, विधानसभेमध्ये राज्यातील प्रादेशिक मतदारसंघांमधून सार्वत्रिक प्रौढ मतदानाने थेट निवडून आलेले जनतेचे प्रतिनिधी असतात.
•
विधान (iii) बरोबर आहे: अनुच्छेद १७०(१) नुसार, विधानसभेची कमाल सदस्य संख्या ५०० आणि किमान सदस्य संख्या ६० ठरविण्यात आली आहे.
•
विधान (iv) बरोबर आहे: अनुच्छेद १७२(१) च्या परंतुकानुसार, राष्ट्रीय आणीबाणीच्या काळात संसदेने विधानसभेचा कार्यकाळ वाढवला असला तरी, आणीबाणी समाप्त झाल्यानंतर अशी मुदतवाढ ६ महिन्यांपेक्षा जास्त काळ चालू शकत नाही; म्हणजेच आणीबाणी उठविल्यापासून ६ महिन्यांच्या आत विधानसभेची निवडणूक झाली पाहिजे.
•
म्हणून विधाने ii, iii आणि iv बरोबर आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप:
•
विधानसभा: अस्थायी सभागृह (५ वर्षांचा कार्यकाळ - कलम १७२(१)).
•
विधानपरिषद: स्थायी सभागृह (कधीही विसर्जित होत नाही - कलम १७२(२)).
•
आणीबाणीच्या काळात कार्यकाळ एका वेळी १ वर्षाने वाढवता येतो, परंतु आणीबाणी संपल्यानंतर ६ महिन्यांच्या आत निवडणुका घ्याव्या लागतात.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (2) Only (ii), (iii) and (iv)
Detailed Analysis:
•
Scrutiny of Statements:
•
Statement (i) is incorrect: The Legislative Assembly is NOT a permanent house; it has a normal 5-year term and dissolves automatically or earlier. (The Legislative Council is the permanent house).
•
Statement (ii) is correct: Under Article 170(1), members are directly elected by the people on the basis of universal adult suffrage.
•
Statement (iii) is correct: Under Article 170(1), maximum strength is 500 and minimum is 60.
•
Statement (iv) is correct: Under the proviso to Article 172(1), any extension of the Assembly's term during a National Emergency cannot exceed a period of six months after the Proclamation has ceased to operate; elections must be held within this six-month window.
•
Therefore, statements (ii), (iii), and (iv) are correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip:
•
Legislative Assembly is non-permanent (5-year term).
•
Emergency extension terminates within 6 months of revocation.