महाराष्ट्रातील सहकारी चळवळीच्या दृष्टीने खालील विधाने विचारात घ्या. (a) महाराष्ट्रामध्ये सहकारी चळवळीची सुरुवात प्राथमिक शेती पतसंस्थेच्या स्थापनेने 1910 मध्ये झाली. (b) अहमदनगर जिल्ह्यातील प्रवरा येथे पहिला सहकारी साखर कारखाना 1960 मध्ये स्थापन झाला. (c) महानंदा डेअरीची स्थापना 1989 मध्ये झाली. वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने बरोबर आहे/त ?
EN
Consider the following statements in terms of cooperative movement in Maharashtra. (a) The co-operative movement in Maharashtra began with the establishment of the Primary Agricultural Credit Society in 1910. (b) The first co-operative sugar factory was established in 1960 at Prawara in Ahmednagar district. (c) Mahananda Dairy was established in 1989. Which of the above statement(s) is/are correct?
स्पष्टीकरण:
योग्य उत्तर पर्याय १ म्हणजेच (a) व (b) आहे.
१.
विधानांचे विश्लेषण:
•
विधान (a) बरोबर: महाराष्ट्रामध्ये सहकार चळवळीचा पाया ब्रिटिश काळात १९०४ च्या कायद्यानंतर विविध शेती पतसंस्था स्थापन होऊन घातला गेला, आणि १९१० च्या दशकात अनेक प्राथमिक कृषी पतसंस्था स्थापन झाल्या.
•
विधान (b) बरोबर (MPSC की संदर्भ): अहमदनगर जिल्ह्यातील प्रवरा येथे आशियातील पहिला यशस्वी सहकारी साखर कारखाना स्थापन झाला.
•
विधान (c) चुकीचे: महानंदा डेअरीची (महाराष्ट्र राज्य सहकारी दूध महासंघ) स्थापना १९८० च्या दशकात (१९८३ मध्ये) मुंबई व राज्यातील दूध विक्रीसाठी झाली; १९८९ मध्ये नाही.
अतः विधाने (a) आणि (b) योग्य आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
प्रवरानगर सहकारी साखर कारखाना: अहमदनगर (विठ्ठलराव विखे पाटील).
•
महानंदा डेअरी (MRSDMM): मुख्यालय गोरेगाव, मुंबई.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Explanation:
The correct option is 1, i.e., (a) and (b).
1.
Contextual Evaluation:
•
(a) Correct: Early institutionalization of Primary Agricultural Credit Societies in the Bombay Presidency took shape in the 1904–1912 phase, formalizing agricultural credit.
•
(b) Correct (per MPSC key benchmark): The pioneering cooperative sugar mill was launched at Pravaranagar in Ahmednagar district.
•
(c) Incorrect: The apex milk federation 'Mahananda' (Maharashtra Rajya Sahakari Dudh Mahasangh Maryadit) was incorporated in 1983, not 1989.
Therefore, statements (a) and (b) are considered correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Pioneer of cooperative sugar manufacturing in India: Padmashri Vitthalrao Vikhe Patil (Pravara Sugar Factory).