'सार्वजनिक उपक्रम समिती' बाबत खालील विधाने विचारात घ्या (संसदेच्या संदर्भात) अ) तत्कालीन वित्त मंत्री मोरारजी देसाई यांच्या शिफारशीनुसार 1964 साली सदरहू समितीची स्थापना झाली. ब) मुलत: केवळ लोकसभेतील 15 सदस्य या समितीत होते परंतु 1978 साली तिची सदस्यसंख्या 22 पर्यंत वाढली (लोकसभेतून 15 आणि राज्यसभेतून 7). क) श्री. संतोषकुमार गंगवार यांची 2022-23 साठी तिच्या अध्यक्षपदी नियुक्ती झाली आहे. ड) श्री. अनिल देसाई आणि श्री. प्रकाश जावडेकर हे महाराष्ट्रातील संसद सदस्य या समितीचे सभासद आहेत. वरीलपैकी कोणते विधान / ने बरोबर आहे/त ?
EN
Consider the following statements regarding 'Committee on Public Undertakings': (with ref. to Parliament)
(a) This Committee was constituted in 1964 on the recommendation of Morarji Desai, the then Finance Minister.
(b) Originally, it had 15 members from Lok Sabha only, however in 1978 its membership was raised to 22 (15 from Lok Sabha and 7 from Rajya Sabha)
(c) Shri. Santoshkumar Gangwar is appointed as its Chairperson for the year 2022-23.
(d) Shri. Anil Desai and Shri. Prakash Javadekar members of Parliament from Maharashtra are the members of this committee.
Which of the statements given above is/are correct?
अचूक उत्तर: पर्याय (३) क आणि ड
सविस्तर विश्लेषण:
सार्वजनिक उपक्रम समितीबाबत (Committee on Public Undertakings - COPU):
•
विधान (अ) चुकीचे आहे: या समितीची स्थापना १९६४ मध्ये कृष्ण मेनन समितीच्या (Krishna Menon Committee) शिफारशीनुसार झाली, मोरारजी देसाई यांच्या शिफारशीनुसार नाही.
•
विधान (ब) चुकीचे आहे: सुरुवातीला १९६४ मध्ये यात १५ सदस्य होते (१० लोकसभेतून आणि ५ राज्यसभेतून; केवळ लोकसभेतून नव्हते). पुढे १९७४ मध्ये (१९७८ नव्हे) ही संख्या २२ करण्यात आली.
•
विधान (क) बरोबर आहे: २०२२-२३ या वर्षासाठी श्री. संतोषकुमार गंगवार यांची या समितीच्या अध्यक्षपदी नियुक्ती करण्यात आली होती.
•
विधान (ड) बरोबर आहे: महाराष्ट्रातील राज्यसभा खासदार श्री. अनिल देसाई आणि श्री. प्रकाश जावडेकर हे २०२२-२३ मध्ये या समितीचे सदस्य होते.
त्यामुळे केवळ विधाने (क) आणि (ड) बरोबर आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप:
•
सार्वजनिक उपक्रम समिती: स्थापना १९६४ (कृष्ण मेनन समिती).
•
सदस्य: २२ (१५ लोकसभा + ७ राज्यसभा).
•
अध्यक्ष: नेहमी लोकसभेचाच सदस्य असतो.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) (c) and (d)
Detailed Analysis:
Regarding the Committee on Public Undertakings (COPU):
•
Statement (a) is incorrect: Constituted in 1964 on the recommendation of the Krishna Menon Committee, not Morarji Desai.
•
Statement (b) is incorrect: Originally had 15 members (10 from Lok Sabha and 5 from Rajya Sabha). In 1974 (not 1978), its strength was increased to 22 (15 LS + 7 RS).
•
Statement (c) is correct: Shri Santosh Kumar Gangwar was appointed as Chairperson for 2022-23.
•
Statement (d) is correct: Shri Anil Desai and Shri Prakash Javadekar, MPs from Maharashtra, were members for 2022-23.
Hence, statements (c) and (d) are correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip:
•
COPU: Created in 1964 on Krishna Menon Committee report.
•
Total 22 members (15 LS + 7 RS).