आर्थिक सुधारणांसंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्याः अ) सरकारच्या भूमिकेचे रूपांतर नियंत्रका कडून सुविधा पुरविणारा असे झाले. ब) पायाभूत क्षेत्रात योग्य सुविधा पुरविण्यास सरकार बांधील आहे. क) पचायती राज संस्था पूर्णपणे कार्यान्वित करण्यास सरकार बांधील आहे. वरीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत?
EN
Consider the following statements regarding economic reforms: a) The role of the government has changed from that of a controller to that of a facilitator. b) The government is bound to provide adequate facilities in the infrastructure sector.
योग्य उत्तर: वरीलपैकी सर्व (पर्याय ४)
स्पष्टीकरण:
•
आर्थिक सुधारणांच्या काळातील शासकीय स्थित्यंतरे:
•
विधान (अ) बरोबर आहे: सरकारच्या भूमिकेचे रूपांतर जुन्या लायसन्स-परमिट कोटा 'नियंत्रका'कडून बदलून खाजगी गुंतवणुकीला 'सुविधा पुरविणारा' (Facilitator) असे झाले.
•
विधान (ब) बरोबर आहे: खाजगी क्षेत्राला आकर्षित करण्यासाठी ऊर्जा, रस्ते, महामार्ग आणि दूरसंचार यांसारख्या पायाभूत सुविधा पुरवण्यास सरकार बांधील राहिले.
•
विधान (क) बरोबर आहे: आर्थिक सुधारणांच्या काळातच १९९२ मध्ये ७३ व्या व ७४ व्या घटनादुरुस्तीने पंचायत राज व स्थानिक स्वराज्य संस्थांना घटनात्मक दर्जा देऊन पूर्णपणे कार्यान्वित करण्याची बांधिलकी स्वीकारण्यात आली.
•
त्यामुळे सर्व विधाने बरोबर आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
१९९१ च्या सुधारणांनी राज्याची भूमिका 'कमांडिंग हाईट्स' (Commanding Heights) वरून 'सक्षम नियंत्रक व नियंत्रक संस्था' (Regulator & Facilitator) अशी बदलली.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: All of the above (Option 4)
Explanation:
•
Governance Paradigm Shifts during Economic Reforms:
•
(a) Transformation of the state's role from an administrative 'controller' (licence-permit raj) to an economic 'facilitator' and market regulator.
•
(b) State commitment to create and upgrade enabling physical infrastructure (power, roads, ports, telecom) through budgetary support and PPP frameworks.
•
(c) Constitutional empowerment of Panchayati Raj Institutions (73rd and 74th Amendments, 1992) to foster bottom-up development alongside market reforms.
•
Hence, all the statements are correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The post-1991 era witnessed the establishment of independent statutory regulatory commissions like SEBI, TRAI, CERC, and IRDAI.