महाराष्ट्रातील 'जांभ्या मृदे'बाबत (Lateritic Soil) खालील विधानांचा विचार करा आणि कोणते विधान चुकीचे (अयोग्य) आहे ते ओळखा:
EN
Consider the following statements regarding 'Lateritic Soil' in Maharashtra and identify which statement is INCORRECT:
योग्य उत्तर पर्याय (2) आहे.
विश्लेषण:
•
पर्याय (2) हे विधान चुकीचे आहे आणि म्हणूनच ते आपले उत्तर आहे. जांभी मृदा (Laterite Soil) ही तीव्र अपक्षालनामुळे (Leaching) तयार होते, ज्यामध्ये विद्राव्य सिलिका आणि क्षार वाहून जातात व केवळ लोह (Iron) आणि ॲल्युमिनियमचे (Aluminium) ऑक्साईड मोठ्या प्रमाणावर शिल्लक राहतात. त्यामुळे यात लोह व ॲल्युमिनियमचे प्रमाण 'कमी नसून भरपूर' असते.
•
पर्याय (1) बरोबर: दक्षिण कोकण (सिंधुदुर्ग, रत्नागिरी) आणि कोल्हापूर (राधानगरी), सातारा (महाबळेश्वर) येथे जांभी मृदा आढळते.
•
पर्याय (3) बरोबर: काजू आणि हापूस आंब्यासाठी जांभी जमीन अत्यंत पोषक आहे.
•
पर्याय (4) बरोबर: लॅटिन शब्द 'Later' म्हणजे वीट (Brick); हवेच्या संपर्कात आल्यावर ही माती विटेसारखी कठीण बनते, म्हणून तिचे चिरे (Laterite stone blocks) कोकणात घरे बांधण्यासाठी वापरतात.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
जांभ्या मृदेमध्ये नायट्रोजन, फॉस्फरस, पोटॅश आणि चुन्याची प्रचंड कमतरता असते आणि ती आम्लधर्मीय (Acidic - pH 5.0 ते 6.0) असते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (2).
Analysis:
•
Option (2) is incorrect and thus the correct choice: Laterite soils are residual deposits formed by intense tropical leaching (desilication) that removes silica and bases, leaving the topsoil highly enriched in oxides of iron and aluminium. Hence, stating that iron and aluminium are low is scientifically false.
•
Option (1) is correct: Prevalent across South Konkan (Sindhudurg, Ratnagiri) and elevated Sahyadri crests (Mahabaleshwar, Radhanagari).
•
Option (3) is correct: Well-drained laterite profiles are legendary for horticultural plantations (Alphonso mangoes, cashews, arecanut).
•
Option (4) is correct: Derived from the Latin 'Later' (brick), soft laterite quarry blocks harden irreversibly upon atmospheric exposure, widely used for construction.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Laterite soil is poor in nitrogen, potassium, lime, and phosphorus, with strongly acidic reactions (pH 5.0 to 6.0).