🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था MPSC Combine Group C Practice 2026 MEDIUM

घटकराज्यांच्या विधानसभांमध्ये अनुसूचित जमातींसाठी (ST) राखीव असलेल्या जागांच्या संदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: (अ) महाराष्ट्र विधानसभेत अनुसूचित जमातीसाठी (ST) एकूण 29 जागा राखीव आहेत. (ब) अरुणाचल प्रदेश विधानसभेतील एकूण 60 जागांपैकी 59 जागा अनुसूचित जमातीसाठी राखीव आहेत. (क) नागालँड विधानसभेतील सर्व 60 च्या 60 जागा अनुसूचित जमातीसाठी राखीव आहेत. (ड) उत्तर प्रदेश विधानसभेत अनुसूचित जमातीसाठी एकही जागा राखीव नाही (किंवा शून्य राखीव जागा होत्या). वरीलपैकी कोणती विधाने **बरोबर** आहेत?

EN Consider the following statements regarding seats reserved for Scheduled Tribes (ST) in State Legislative Assemblies: (a) In the Maharashtra Legislative Assembly, a total of 29 seats are reserved for Scheduled Tribes (ST). (b) In the Arunachal Pradesh Legislative Assembly, 59 out of 60 seats are reserved for Scheduled Tribes. (c) In the Nagaland Legislative Assembly, all 60 seats are reserved for Scheduled Tribes. (d) In the Uttar Pradesh Legislative Assembly, no seats were reserved for Scheduled Tribes (0 ST seats). Which of the above statements are **CORRECT**?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
विधाने (अ) आणि (ब) बरोबर
Statements (a) and (b) are correct
B
विधाने (ब) आणि (क) बरोबर
Statements (b) and (c) are correct
C
विधाने (अ) आणि (ड) बरोबर
Statements (a) and (d) are correct
D
विधाने (ब) आणि (ड) बरोबर
Statements (b) and (d) are correct
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर पर्याय (4) विधाने (ब) आणि (ड) बरोबर आहेत.

• विधान (ब) बरोबर आहे: अरुणाचल प्रदेश विधानसभेत 60 पैकी 59 जागा ST साठी राखीव आहेत (केवळ 1 जागा - बोमडिला / Bordumsa-Diyun अनारक्षित आहे).
• विधान (ड) बरोबर आहे: उत्तर प्रदेश विधानसभेत 403 पैकी 84 जागा SC साठी राखीव होत्या, परंतु 2008 च्या परिसीमनानुसार सुरुवातीला ST साठी शून्य (0) जागा राखीव होत्या (नंतर 2 जागा ST साठी अधिसूचित झाल्या).

इतर विधानांमधील चुका:

• विधान (अ) चूक आहे: महाराष्ट्र विधानसभेत (288 जागा) अनुसूचित जमातींसाठी (ST) 25 जागा राखीव आहेत, तर अनुसूचित जातींसाठी (SC) 29 जागा राखीव आहेत (विधानात या दोन आकड्यांची अदलाबदल करण्यात आली होती).
• विधान (क) चूक आहे: नागालँड विधानसभेत 60 पैकी 59 जागा ST साठी राखीव असून 1 जागा (दीमापूर-I) अनारक्षित (खुली) आहे; त्यामुळे सर्व 60 जागा राखीव नाहीत.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

महाराष्ट्र विधानसभा आरक्षण रचना तोंडपाठ असावी: एकूण जागा 288 = खुला प्रवर्ग: 234, अनुसूचित जाती (SC): 29, अनुसूचित जमाती (ST): 25.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option (4) Statements (b) and (d) are correct.

• Statement (b) is correct: In Arunachal Pradesh Assembly (60 seats), 59 seats are reserved for STs (Bordumsa-Diyun is the only general seat).
• Statement (d) is correct: In the Uttar Pradesh Legislative Assembly (403 seats), 84 seats were reserved for SCs and initially 0 seats were reserved for STs.

Why statements (a) and (c) are incorrect:

• Statement (a) is incorrect: In Maharashtra Assembly (288 seats), 25 seats are reserved for STs and 29 seats are reserved for SCs (the question swapped the figures).
• Statement (c) is incorrect: In Nagaland, 59 seats are reserved for STs and 1 seat (Dimapur-I) is unreserved/open; not all 60 seats are reserved.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Memorize Maharashtra Assembly reservation: Total 288 seats = SC: 29, ST: 25, Open: 234.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) विधाने (अ) आणि (ब) बरोबर (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) विधाने (ब) आणि (क) बरोबर (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) विधाने (अ) आणि (ड) बरोबर (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) विधाने (ब) आणि (ड) बरोबर (अचूक उत्तर): अचूक उत्तर पर्याय (4) विधाने (ब) आणि (ड) बरोबर आहेत.
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'राज्य विधिमंडळ: विधानसभा व विधानपरिषद' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (GS-2: भारतीय संविधान व राजकारण)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: राज्य विधिमंडळ: विधानसभा व विधानपरिषद

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'राज्य विधिमंडळ: विधानसभा व विधानपरिषद' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयांतर्गत 'राज्य विधिमंडळ: विधानसभा व विधानपरिषद' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयातील 'राज्य विधिमंडळ: विधानसभा व विधानपरिषद' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'राज्य विधिमंडळ: विधानसभा व विधानपरिषद' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →