भारतीय संविधानाची स्वीकृती आणि अंमलबजावणी यांबाबत खालील विधाने विचारात घ्या: (अ) २६ नोव्हेंबर १९४९ रोजी भारतीय संविधान संविधान सभेकडून स्वीकृत, अधिनियमित आणि आत्मसमर्पित करण्यात आले. (ब) २६ जानेवारी १९५० रोजी भारतीय संविधानाची प्रत्यक्ष संपूर्ण अंमलबजावणी सुरू झाली आणि भारत एक सार्वभौम लोकशाही प्रजासत्ताक बनला. वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने बरोबर आहे/त?
EN
Consider the following statements regarding the adoption and commencement of the Indian Constitution:
(a) On 26th November 1949, the Constitution was adopted, enacted, and given to themselves by the people of India through the Constituent Assembly.
(b) On 26th January 1950, the Constitution came into full force and India was proclaimed a Sovereign Democratic Republic.
Which of the above statements is/are correct?
योग्य उत्तर पर्याय (३) 'दोन्ही विधाने (अ) आणि (ब) बरोबर' आहे.
विश्लेषण:
१.
विधान (अ) बरोबर आहे: उद्देशपत्रिकेतील अंतिम ओळींनुसार, २६ नोव्हेंबर १९४९ (मिती मार्गशीर्ष शुक्ल सप्तमी, संवत २००६) रोजी संविधान सभेने हे संविधान स्वीकृत, अधिनियमित व स्वतःप्रत अर्पण केले.
२.
विधान (ब) बरोबर आहे: २६ जानेवारी १९५० रोजी संविधान पूर्णपणे अंमलात आले. २६ जानेवारी हा दिवस निवडण्याचे ऐतिहासिक कारण म्हणजे १९२९ च्या लाहोर अधिवेशनानुसार २६ जानेवारी १९३० रोजी 'पहिला पूर्ण स्वराज्य दिन' साजरा करण्यात आला होता.
३.
टीप: २६ नोव्हेंबर १९४९ रोजीच नागरिकत्व, निवडणुका, तात्पुरती संसद आणि तात्पुरत्या तरतुदींशी संबंधित कलमे (उदा. कलम ५, ६, ७, ८, ९, ६०, ३२४, ३६६, ३६७, ३७९, ३८०, ३८८, ३९१, ३९२, ३९३) तात्काळ लागू झाली होती.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
संविधानाची स्वीकृती तारीख = २६ नोव्हेंबर १९४९; अंमलबजावणीची तारीख = २६ जानेवारी १९५०.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (3) 'Both statements (a) and (b) are correct'.
Analysis:
1.
Statement (a) is correct: As declared in the Preamble, the Constitution was adopted, enacted, and given to ourselves on 26th November 1949.
2.
Statement (b) is correct: The Constitution came into full effect on 26th January 1950, celebrated as Republic Day. This date was chosen specifically because of its historical significance as 'Purna Swaraj Day' first observed on 26th January 1930 following the 1929 Lahore Session.
3.
Key detail: Certain provisions relating to citizenship, elections, provisional parliament, and temporary/transitional provisions (Articles 5-9, 60, 324, 366, 367, 379, 380, 388, 391-393) came into force immediately on 26th November 1949 itself.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Date of Adoption = 26th November 1949; Date of Commencement = 26th January 1950.