भारताच्या महान्यायवादी' बाबत खालील विधाने विचारात घ्या : अ) ते पाच वर्षाच्या कार्यकाळासाठी पदावर राहतात. ब) ते राष्ट्रपतीची मर्जी असे पर्यंत पदावर राहतात. क) ते संसद सदस्यांचे विशेषाधिकार मिळण्यास पात्र असतात. ड) ते शासनासाठी पूर्ण वेळ सल्लागार अथवा शासकीय सेवकही नाहीत. पर्यायी उत्तरे:
EN
Consider the following statements regarding the 'Attorney General of India':
(a) They hold office for a term of five years.
(b) They hold office during the pleasure of the President.
(c) They are eligible to receive parliamentary privileges of a Member of Parliament.
(d) They are neither a whole-time counsel for the Government nor a government servant.
Alternative answers:
योग्य उत्तर: पर्याय २ (विधाने ब, क, ड बरोबर आहेत)
सविस्तर विश्लेषण:
भारतीय राज्यघटनेच्या कलम ७६ अन्वये भारताच्या महान्यायवादी (Attorney General of India) पदाची तरतूद करण्यात आली आहे.
•
विधान अ चुकीचे आहे: महान्यायवादीचा कार्यकाळ राज्यघटनेने ५ वर्षे किंवा कोणताही निश्चित कालावधी ठरवलेला नाही.
•
विधान ब बरोबर आहे: कलम ७६(४) नुसार, महान्यायवादी राष्ट्रपतींची मर्जी असेपर्यंत (during the pleasure of the President) पदावर राहतात. राष्ट्रपती त्यांना कधीही पदावरून दूर करू शकतात.
•
विधान क बरोबर आहे: कलम १०५(४) नुसार, महान्यायवादी यांना संसदेच्या कामकाजात भाग घेताना संसद सदस्यांना मिळणारे सर्व विशेषाधिकार, संरक्षण व फायदे मिळण्याचा अधिकार असतो.
•
विधान ड बरोबर आहे: महान्यायवादी हे केंद्र शासनाचे पूर्णवेळ वकील किंवा सल्लागार नसतात, तसेच ते शासकीय नोकर (Government Servant) वर्गात मोडत नाहीत. त्यामुळे त्यांना खाजगी वकिली करण्याची मुभा असते (मात्र शासनाविरुद्ध खटला लढवता येत नाही).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
महान्यायवादी (Art. 76) हे देशातील सर्वोच्च कायदा अधिकारी असतात. त्यांना पदावरून हटवण्यासाठी महाभियोगाची (Impeachment) आवश्यकता नसते, ते राष्ट्रपतींच्या मर्जीनुसार पद धारण करतात.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 2 (Statements (b), (c) and (d) are correct)
Detailed Explanation:
The office of the Attorney General for India is provided under Article 76 of the Constitution of India.
•
Statement (a) is incorrect: The Constitution does not fix a term of 5 years or any specific tenure for the Attorney General.
•
Statement (b) is correct: Under Article 76(4), the Attorney General holds office during the pleasure of the President and may be removed by the President at any time.
•
Statement (c) is correct: Under Article 105(4), when participating in parliamentary proceedings, the Attorney General is entitled to all parliamentary privileges and immunities available to a Member of Parliament.
•
Statement (d) is correct: The Attorney General is neither a full-time counsel for the Government nor a civil servant. Hence, they are not debarred from private legal practice (subject to reasonable restrictions such as not advising or holding briefs against the Government of India).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Article 76 deals with the Attorney General. Remember: they do not have a fixed tenure, have no right to vote in Parliament (Art. 88), but enjoy all privileges of an MP (Art. 105(4)).