ऑक्टोबर १८५१ मध्ये कलकत्ता येथे स्थापन झालेल्या 'ब्रिटिश इंडियन असोसिएशन'च्या (British Indian Association) संदर्भात खालील विधानांचा विचार करा: १. या संघटनेचे सदस्यत्व केवळ भारतीयांसाठीच खुले होते. २. ही संघटना प्रामुख्याने उच्चभ्रू जमीनदारांच्या हितसंबंधांचे प्रतिनिधित्व करत होती. ३. ही संघटना प्रामुख्याने मुंबई आणि पश्चिम भारतात सक्रिय होती. वरीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत?
EN
Consider the following statements regarding the 'British Indian Association' established in Calcutta in October 1851:
1. Its membership was exclusively restricted to Indians.
2. It primarily represented the interests and privileges of the landed aristocracy (zamindars).
3. It operated primarily in Bombay and Western India.
Which of the statements given above are correct?
योग्य उत्तर: पर्याय (१) - केवळ १ आणि २ बरोबर.
विश्लेषण:
•
विधान १ बरोबर आहे: 'लँडहोल्डर्स सोसायटी'मध्ये युरोपीय आणि भारतीय दोघेही सदस्य असायचे, परंतु १८५१ मध्ये स्थापन झालेल्या 'ब्रिटिश इंडियन असोसिएशन'चे सदस्यत्व केवळ भारतीयांपुरतेच मर्यादित ठेवण्यात आले होते.
•
विधान २ बरोबर आहे: ही संघटना बंगालमधील संपन्न जमीनदार (Zamindars) आणि उच्चभ्रू वर्गाचे प्रतिनिधित्व करत होती. तिच्या मागण्यांमध्ये जमीन महसूल आणि जमीनदारांचे अधिकार टिकवण्यावर अधिक भर होता.
•
विधान ३ चूक आहे: ही संघटना मुंबई किंवा पश्चिम भारतात नव्हे, तर बंगाल प्रांतात (कलकत्ता) केंद्रित आणि सक्रिय होती. (मुंबईत 'बॉम्बे असोसिएशन' कार्यरत होती).
इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
•
विधान ३ चुकीचे असल्याने पर्याय (३) आणि (४) बाद ठरतात; केवळ पर्याय (१) अचूक आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
ब्रिटिश इंडियन असोसिएशनने १८५२ मध्ये ब्रिटिश संसदेला याचिका पाठवून कायदेमंडळात भारतीयांना प्रवेश देणे, न्यायव्यवस्थेचे कार्यकारी व्यवस्थेपासून विभाजन करणे आणि मिठाचा कर रद्द करण्याची मागणी केली होती.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (1) - Only 1 and 2 are correct.
Analysis:
•
Statement 1 is correct: While the preceding Landholders' Society had included British planters and officials, the 'British Indian Association' (formed on 29 October 1851) restricted its membership exclusively to Indians.
•
Statement 2 is correct: The association was dominated by the wealthy landed aristocracy of Bengal and sought primarily to protect zamindari privileges while petitioning for constitutional reforms.
•
Statement 3 is incorrect: The British Indian Association operated strictly in Calcutta (Bengal Presidency), not in Bombay or Western India (where the Bombay Association was active).
Analysis of Other Options:
•
Since Statement 3 is false, Options (3) and (4) are eliminated, making Option (1) the correct choice.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Raja Radhakanta Deb was the first President and Debendranath Tagore was the first Secretary of the British Indian Association in 1851.